Gepost op

Terugblik 565: november 2016

Bijzonder dat de uitverkoop door een van onze oudere leden van zijn verzameling een actieve septemberbeurs in Voorthuizen opleverde, waar de aanwezigen voor een appel en een ei de mooiste documenten, kranten en tijdschriften konden bemachtigen. Degenen die dit ook verzamelen en niet geweest zijn hebben echt een enorme kans gemist om iets moois te vinden voor een lage prijs.

De aanmeldingen voor kerngroepen druppelen binnen, actieve leden die willen meewerken, maar nog niet genoeg om echte kerngroepen in te stellen. Delen van kennis helpt niet alleen een ander, ook zelf profiteert u van de kennis van anderen over uw interessegebied.

In deze Terugblik het laatste deel van ‘Amerikanen aan de Voordijk’, hun belevenissen na het neerstorten aan de Voordijk te Barendrecht, hun bevrijding en naoorlogse belevenissen.

Veel kinderen uit de Randstad vonden een warm welkom in het oosten van ons land, waar zij gastvrij werden opgenomen. Een jongen uit Rotterdam vertelt zijn herinneringen aan de oorlog in Rotterdam en Leesten, gemeente Warnsveld.

In de krant hebt u kunnen lezen over een bijzondere berging van een Wellington uit het IJsselmeer. Een lid uit Urk bezocht deze bijzondere locatie en deelt zijn ervaringen met ons.

Afgelopen maand waren leden van de Documentatiegroep ’40-’45 aanwezig op de beurzen in Vlaardingen en Fort Veldhuis. Fijn om zo ook andere bezoekers te ontmoeten en te laten kennismaken met onze vereniging en dank aan onze gastheren.

Gepost op

TERUGBLIK JULI-AUGUSTUS 2015 (551)

TERUGBLIK 551 JUL-AUGOp 15 augustus is het 70 jaar geleden dat Japan capituleerde, waarmee een eind kwam aan Tweede Wereldoorlog, maar daarmee was voor veel mensen nog lang niet alle leed geleden. Ook nu nog worden we regelmatig herinnerd aan de oorlog door de vondst van blindgangers. De bekende historicus dr. Hans van der Pauw, bekend van onder meer Rotterdam in de Tweede Wereldoorlog en Guerrilla in Rotterdam gaat in op de blindgangers en de verschillen in historisch onderzoek door historici en projectbureaus. De foto’s waar hij zijn bijdrage mee illustreert zijn van Engelse vliegtuigen die een luchtaanval gaan uitvoeren op de havens van Rotterdam. Dezelfde vliegtuigen, als ze toeslaan, zien we terug in het aansluitende artikel van Jac. Baart. Bijzonder is ook dat Engelsen vanuit de toestellen foto’s namen en op hun beurt door de Duitsers werden gekiekt. Onlangs werd een nieuwe website gelanceerd rond de Indicatieve Kaart Militair Erfgoed www.ikme.nl, een initiatief van Stichting RAAP Jac. Baart was daarbij aanwezig. Giesbert Oskam geeft reacties op de raadfoto’s rond de bevrijding en heeft nieuwe vragen voor u in Ergens in Nederland.

 

Gepost op

DECEMBER 2014 (544)

terugblik 544Zeventig jaar geleden begonnen de Duitsers aan hun laatste wanhoopsoffensief in de Ardennen.
Het nog bezette deel van Nederland zuchtte onder het Duitse juk en de honger. Hongerwinter, wat verstaan we daar eigenlijk onder? Rudi Dolfin legt nit.
Hans van Lith vertelt ons over zijn jeugdherinneringen als jongen in hongerend Amsterdam. Geweldig dat wij oudere leden hebben die eigen oorlogservaringen met ons willen delen. Ons redactielid Peter Schaapman maakte enkele jaren geleden als WOII gids een stadswandeling door Amsterdam. Hij had een opmerkelijk gesprek dat een link opleverde tussen Rotterdam en Kleef in de Tweede Wereldoorlog. Hij deelt dit met ons.
Jac. Baart onderhoudt contacten met de Studiegroep Luchtoorlog (SGLO) en refereert aan het veertigjarig jubileum daarvan. In een korte terugblik licht hij toe dat Henk Kwik aan de wieg heeft gestaan van zowel de SGLO als de Documentatiegroep ’40-’45.

Volgend jaar hopen wij samen met u aandacht to schenken aan wat zeventig jaar geleden gebeurd is. Ook de Documentatiegroep ’40-’45 is bij de herdenkingen betrokken en zal hier in de Terugblik ruimschoots aandacht aan besteden.

Binnen de St. Herinnering LO-LKP wordt gewerkt aan de digitalisering van Het Grote Gebod, het gedenkboek van het verzet in LO en LKP. Dit gedenkboek werd in twee dikke banden voor het eerst gepubliceerd in 1951 en daarna driemaal herdrukt (1951, 1979, 1989). Een bescheiden voorproefje is al te vinden op www.hetgrotegebod.nl .

Gepost op

DECEMBER 2013 (533)

terugblik decemberHet laatste nummer van 2013 is geheel gevuld met een veelomvattend artikel over de geallieerde bombardementen op Wilton-Feijenoord Rotterdam in 1942-1943, van de hand van kenner Jac. Baart. Jac. behandelt uitgebreid de voorbereiding, de uitvoering, de ‘daders’ en de rampzalige gevolgen. Voor wie al bekend of juist helemaal niet bekend is met deze materie: absoluut de moeite waard om te lezen. Jac’s artikel is voorzien van vele foto’s en kaarten.

Gepost op

April 2013 (526)

Cover 526 april 2013Ter gelegenheid van de inhuldiging van koning Willem-Alexander en koningin Máxima is Terugblik ’40-’45 ditmaal gehuld in een toepasselijke oranje omslag met een portretje van de jonge Beatrix, dat in Nederland tijdens de oorlog clandestien is verspreid. Het nummer bevat twee pagina’s met oranjeparafernalia waarmee Nederlanders tijdens de oorlog hun liefde voor het koningshuis openlijk of meer heimelijk hebben getoond.

Ruurd Kok analyseert een foto uit mei 1945 met wegtrekkende Duitse militairen. Na zorgvuldig bestuderen van kaarten en luchtfoto’s blijken de mannen te lopen in een gebied, waar nu Amsterdam Zuidoost is gebouwd.

Willem Oldenburg beschrijft enkele Duitse koopvaarders  die door de Nederlandse regering in Nederlands Indïe tot prijsschepen zijn verklaard en aan de Rotterdamsche Lloyd in beheer werden gegeven.

Verder bevat dit nummer nog enkele recensies en het financieel overzicht van de vereniging Documentatiegroep ’40-’45 over 2012.

Gepost op

Maart 2013 (525)

Cover 525 maartWim Ravenhorst hoorde in mei 2012 tijdens het evenement Militracks in Overloon dat iemand een boek aan het schrijven was over de markante persoon Jan Willem Siebrand uit Kampen. Deze drankenhandelaar zou tijdens de oorlog een dubbelrol hebben gespeeld door zowel voor het verzet als voor de Duitsers te werken. Ravenhorst was direct nieuwsgierig, omdat zijn vader veel aan Siebrand te danken heeft gehad. Voor Terugblik ’40-’45 beschrijft hij hoe het verder afliep. Het gaat hier om het boek De zaak Siebrand. De omstreden dubbelrol van een drankenhandelaar in oorlogstijd, van de hand van Henk de Koning.

Jac. Baart schreef een bijdrage over het ‘vergeten’ bombardement op Rotterdam op 31 maart 1943, het zwaarste bombardement dat Rotterdam heeft getroffen na 14 mei 1940. Na lange tijd is het aan de vergetelheid ontrukt: er verschene al diverse publicaties over en in 1993 werd er een monument voor onthuld.

Een tweede artikel over bombardementen gaat over het ‘mysterieuze’ bombardement op Den Helder in de nacht van 24 op 25 juni 1940. De bewoners dachten dat het de Duitsers waren geweest, maar het waren Engels bommenwerpers die een aanval op de marinehaven uitvoerden. Overigens is Den Helder de meest gebombardeerde stad van Nederland. Hans Nauta geeft onder andere een nauwkeurig lijstje van de tijdstippen waarop die nacht de bommen vielen tussen 23.30 en 3.10 uur. De hele aanval duurde dus ruim drieëneenhalf uur.

Altijd interessant wanneer er onbekende foto’s uit de oorlog te zien zijn. Giesbert Oskam toont enkele opnamen uit zijn collectie met de vraag waar deze zijn genomen. Een of twee lijken gauw traceerbaar, de overige opnamen zijn moeilijker te plaatsen. Hint: Groningen, Brabant en Bunschoten.

Tot slot bevat dit nummer de uitslag van de ledenenquête, die in 2012 is gehouden plus enkele stukken voor de Algemene Ledenvergadering op 6 april 2013.

Gepost op

september 2012 (519)

De oorlog zou door de Geallieerden zijn verloren wanneer de Duitsers er in zouden zijn geslaagd de scheepvaartroutes te blokkeren. De Duitse U-Boote brachten in de eerste oorlogsjaren zeer veel schepen tot zinken. Door in konvooi te varen onder begeleiding van marineschepen hoopte men de verliezen te beperken. In dit nummer van Terugblik ’40-’45 publiceert W. Oldenburg delen uit het dagboek van Cor van Atte, stuurman van de Keilehaven, een schip van de NV Reederij Gebr. Van Uden. De Keilehaven voer soms alleen, soms in konvooi. Van Atte hield bij hoeveel schepen er meevoeren in een konvooi en wat de verliezen waren. De Duitse U-Boote gebruikten lang niet altijd torpedo’s, zoals men geneigd is te denken. De koopvaardijschepen werden met het boordkanon tot zinken gebracht.  Ook stormen zorgden voor verliezen. Na vijf en een half jaar op zee te zijn geweest, kwam Cor van Atte in juli 1945 weer thuis.

 

R.E. Taselaar vraagt aandacht voor de moeizame opvang van Duitse krijgsgevangenen na het einde van de oorlog in Rheinwiesenlager. Rudi Dolfin wijst op een filmpje, dat op YouTube is te zien, waar Nederlandse militairen in 1940 worden aangezien voor Noren.

Verder bevat dit nummer korte nieuwsberichten en recensies.

Gepost op

mei 2012 (516) Special

Een heel bijzonder meinummer van Terugblik ’40-’45.

Jacob Kloots was in mei 1940 werkzaam als conciërge van de Nationale Levensverzekeringen Bank in Rotterdam. Samen met zijn dochter, vrouw en zuster bracht hij die meidagen in de frontlijn door toen Rotterdam werd gebombardeerd en binnengevallen door de Duitsers. Daar was de familie Kloots op zichzelf geen uitzondering mee, maar wat het verhaal uniek maakt is dat zij tussen de Duitsers zaten in de enige voorpost die zijn gedurende de hele strijd om de Maasbruggen bezetten. En wat het helemaal opmerkelijk maakt is dat Jacob Kloots zijn relaas op verzoek van zijn werkgever op schrift stelde. Die dagboeken zijn Terugblik ’40-’45 ter beschikking gesteld door zijn dochter, mevrouw Joke Swaep-Kloots. Voor het delen van dit bijzondere verhaal zijn wij als redactie haar zeer erkentelijk.

Het dagboek van Jacob Kloots is een authentiek relaas  van de eerste oorlogsdagen in Rotterdam zoals gezien door de ogen van een burger die, wrang gezegd, op de eerste rang zat. De tekst wordt onverkort weergegeven en is voorzien van een aantal unieke foto’s, die binnen, buiten en rond het gebouw van de NLB zijn gemaakt.

De middenpagina is geheel in kleur en toont een schilderij van P.J. Sterkenburg met acties van vaartuigen van de Koninklijke Marine bij de Maasbruggen (collectie Mariniersmuseum Rotterdam). Daarbij nog een prachtige kleurenprent van de hand van de rotterdamse kunstenaar Ton Hermans: een blik op Rotterdam uit het vliegtuig, vlak vóór de bommen los zouden gaan: “Zij die als laatsten de hele eeuwenoude stad ongeschonden konden zien, De Bevoorrechten.”

In een ander artikel memoreert Wim Oldenburg enkele Rotterdamse studenten, die in het verzet zijn omgekomen.

Verder recensies, nieuwsberichten en een korte aankondiging van nieuw verschenen boeken.

Gepost op

april 2012 (515)

In dit nummer het tweede deel van een reisimpressie, die Jac. Baart maakte van zijn bezoek aan Wolgograd, het voormalige Stalingrad. Wederom foto’s van indrukwekkende Sovjet-monumenten en overgebleven en goed geconserveerde ruïnes, voorzien van onderkoeld commentaar van de auteur.

Jan-Arie Gijsen (wiens naam door ons verkeerd gespeld werd, waarvoor onze welgemeende excuses), schreef een artikel over een aparte broche of speld, die enkele conductrices van de RET (Rotterdamsche Electrische Tram) droegen. Deze conductrices waren namelijk afkomstig van de Nederlandse Arbeidsdienst, de NAD. Daar hadden zij naar de smaak van de directie de juiste vooropleiding gekregen. De dames verdrongen niet de mannelijke collega’s, maar waren nodig omdat het reizigersvervoer toenam.

Een derde artikel betreft de plaats Avegoor tijdens de oorlog. Het is bekend, dat de SS daar in het oude Troelstra-oord een school had gevestigd. Eerder werd in Terugblik ’40-’45 aandacht besteed aan het lot van de joden in het kamp Palästina, maar dit artikel gaat over het dorpje zelf. Met enkel bijzondere foto’s.