Gepost op

kind van de bevrijding

De Booys is vooral bekend om zijn oorlogsfoto’s uit de periode 1944-1945. Een week na de mislukte luchtlandingsoperatie ‘Market Garden’ in september 1944 werden de bewoners van Arnhem op last van de Duitsers geëvacueerd. Het systematisch plunderen van de verlaten huizen door Duitse militairen en partijfunctionarissen begon daarna al snel. Iemand uit het verzet vroeg De Booys de schaamteloze roof van verlaten huizen van Arnhemse evacu?s te fotograferen als later bewijs. Voorzien van een ‘Ausweis’, compleet met een armband van de Technische Nooddienst en een verklaring dat hij voor de waterleiding werkzaam was, kon De Booys zich als een van de weinige Arnhemmers ‘vrijelijk’ bewegen in de volledig verlaten stad. Zo bracht hij de verschrikkingen van de laatste oorlogsjaren in Arnhem in beeld. Met slechts negen rolletjes – meer was er in verband met de schaarste niet te krijgen – maakte hij onder zeer riskante omstandigheden ongeveer driehonderd foto’s. De indrukwekkende foto’s van zijn eigen leeggeroofde winkel, de geplunderde huizen van evacu?s en de foto’s van de desolate en gebombardeerde stad blijven lang op het netvlies zitten. Met gevaar voor eigen leven trachtte hij alle facetten van de Duitse bezetting vast te leggen.

Minder bekend zijn De Booys foto’s van de bevrijding in april 1945 en de wederopbouw daarna. Een aanzienlijk deel daarvan wordt gevormd door kinderportretten. Opvallend aan de kinderportretten uit de periode 1945-1950 is dat er weinig meer te zien is van de oorlogsellende. Kinderen op fietsjes of in auto’s, spelend met een pakhuis of poserend in de tuin, blozend van welvaren in een omgeving waar tot voor kort hevig gevochten werd en de wederopbouw in volle gang was. Ze geven een prachtig tijdsbeeld van Arnhemse en Velpse kinderen kort na de oorlog. De Booys maakte de foto’s in opdracht van particulieren. In die tijd had niet iedereen een fotocamera en was het nog gebruikelijk om een kind door een fotograaf te laten fotograferen. De Booys reed op zijn fiets met een grote koffer met twee sterke fotolampen naar zijn klanten en fotografeerde de kinderen aan huis in steeds wisselende situaties. Ook in opdracht van instellingen fotografeerde De Booys. Zo maakte hij eind 1946, begin 1947 een serie opnames van de Kinderbewaarplaats aan de Sonsbeeksingel te Arnhem, een soort voorloper van het huidige kinderdagverblijf. Vrouwen die hun kinderen niet konden verzorgen omdat ze moesten werken, konden hier hun kinderen achterlaten. Sommige foto’s laten kamers propvol rieten wiegen met baby’s zien of stretchers met peuters met duimpjes in de mond. Op andere foto’s zitten de kinderen collectief op de pot of met zijn allen aan tafel met grote borden pap.

Samen met familieportretten en fotoreportages van feesten, jubilea, bruiloften en andere gebeurtenissen behoren de kinderportretten tot de belangrijkste inkomstenbron van een fotograaf met een fotowinkel. De Booys startte zijn fotowinkel in 1933 na een omscholingscursus van drie maanden aan een fotovakschool in Berlijn. De winkel was gevestigd op de hoek van de Jansplaats/Grote Oord midden in het centrum van Arnhem. Zijn zoon zette de zaak tot 1983 voort. De Booys overleed in 2003 op de indrukkende leeftijd van 104 jaar. De tentoonstelling biedt niet alleen zicht op de kinderen die de Booys fotografeerde, maar laat ook een aantal opnames van de fotograaf zien van de verwoeste stad, de plunderingen en de wederopbouw daarna.

Zie ook: www.hmarnhem.nl

Openingstijden Historisch Museum: di-vr 10-17; za, zo en feestdagen 11-17.