Gepost op

Een leven na de dodenmars

Sal Zanten

Zijn leven stond voor een groot deel in het teken van de Tweede Wereldoorlog. Zijn beide ouders en zijn enige broer werden vermoord, respectievelijk in 1943 en 1945. Zelf verbleef Sal Zanten onder meer in Kamp Vught en in Auschwitz. In 1945 keerde hij met andere kampgevangenen terug naar Nederland. In zijn geboorteplaats Amsterdam aangekomen liep hij naar zijn eigen huis, dat bewoond bleek door een ander. Het vergde jaren procederen om het pand weer terug te krijgen. In 1947 vestigde Sal Zanten zich in Veghel, waar zijn echtgenote vandaan kwam. Hij zette daar het in 1926 opgerichte Technisch Handelsbureau E. Zanten van zijn vader voort, in feite kwam het erop neer dat hij de zaak vanaf de grond weer moest opbouwen. De technische groothandel Zanten BV heeft nu diverse vestigingen in Nederland.

In 2000 is Sal Zanten vanwege zijn maatschappelijke verdiensten benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau. Hij was onder meer oprichter van de afdeling Veghel van de Rotary, adviseur van de Stichting Vriendenkring Nationaal Monument Kamp Vught en bestuurslid van de Centrale Commissie Nederlands-Israelitisch Kerkgenootschap. Sal Zanten was voorts jarenlang, tot aan zijn dood, voorzitter van de Joodse Gemeente in Den Bosch. Deze telde in 1941 nog 458 leden. Na de oorlog was van dat aantal nog niet eenderde over. Onder het voorzitterschap van Sal Zanten werd de oude synagoge aan de Prins Bernhardstraat in Den Bosch gerestaureerd en omgevormd tot muziekcentrum. In de synagoge is een plaquette aangebracht ter herinnering aan de leden van de joodse gemeente die na de oorlog niet zijn teruggekeerd. Hoewel Zanten de eerste decennia vooral vooruit probeerde te kijken in plaats van achterom, droeg hij de verschrikkingen uit de oorlog de rest van zijn leven met zich mee. Met het klimmen der jaren begon Zanten lezingen te geven op scholen en raakte hij nauw betrokken bij de (voorbereiding van) herdenkingen in Nationaal Monument Kamp Vught. Op 1 februari van dit jaar nog vertelde hij in Vught over zijn ervaringen, die hem opnieuw zichtbaar emotioneerden. Zanten maakte onder meer de ‘dodenmars’ vanuit Auschwitz mee, aan het einde van de oorlog. Zes jaar geleden zei hij: "Hoe ouder je wordt, hoe meer je in het verleden gaat leven. Het wordt erger en erger, vooral doordat alles steeds opnieuw opgerakeld wordt. Ik zal ermee moeten leren leven. Wat moet ik anders?" Sal Zanten is gisteren begraven op de Joodse begraafplaats in Oss.