Gepost op

De smaak van het Bevrijdingsbrood

Meer dan een halve eeuw na Operation Manna – zoals de voedseldroppings heetten – spreken veel mensen die het wittebrood destijds aten, nog lyrisch over de smaak ervan. Het brood was zacht, mals en wat zoetig. Op de vraag aan mensen op leeftijd wat het lekkerste was dat ze ooit aten, antwoorden ze vaak: ,,Dat was het brood dat we kregen van de Geallieerden”. Overigens is het een misverstand dat er vlak voor de Bevrijding broden werden gedropt. Nog steeds beweren mensen dat ze hebben gezien hoe het ‘Zweedse wittebrood’ aan parachutes werd afgeworpen. Dat waren echter zakken Canadese en Amerikaanse tarwe die werden afgeworpen door vliegtuigen. De bakkers bakten daarvan het witte tarwebrood. Het Zweedse wittebrood, dat eerder per schip werd aangevoerd, had in het begin van 1945 al voor enige verlichting gezorgd.

Hans Onderwater, schrijver van ruim tien boeken over de voedseldroppings en de Tweede Wereldoorlog, noteerde uit de mond van mensen die de operatie hadden meegemaakt, veelvuldig uitspraken over de smaak. ,,Die week kregen we ook het eerste wittebrood van het meel dat de eerste of tweede dag gedropt was. Het was zo heerlijk. We sneden het in heel kleine stukjes en kauwden heel langzaam”, zo luidt een van de notities.Volgens smaakdeskundige dr.ir. Bob Cramwinckel is het wel degelijk mogelijk dat mensen zich de smaak van ruim vijftig jaar geleden herinneren. ,,Nee, dat is geen kwestie van idealiseren. Het komt niet alleen maar door de plezierige associatie met de Bevrijding. We zijn heel goed in staat om smaken te onthouden. Ook bij geuren werkt dat. Bijvoorbeeld de geur van je lagere school. Je kunt soms iets ruiken dat die herinnering ineens bij je wakker maakt. Ik kan mij voorstellen dat het verse brood dat na de lange periode van honger werd gegeten, een onvergetelijke indruk maakte. Zeker als het om mooi spierwit, mals en wat zoetig wittebrood gaat. Het mondgevoel speelt dus ook een rol. Want zacht en wat zoetig associeer je met verwennerij”, legt Cramwinckel uit.

Het witte tarwebrood dat de vaderlandse bakkers deze week verkopen, heet Bevrijdingsbrood. Het wordt gebakken naar een speciaal recept. Roomboter en suiker zijn twee belangrijke ingrediënten. Het brood wordt afgewerkt met een in roggebloem gestrooide afbeelding van een historisch vliegtuig. Er zijn 2700 bakkers benaderd om aan de actie deel te nemen.