Posted on

oktober 2011 (509)

In dit nummer het tweede deel over  ‘kerstcrossing’ over het Hollands diep in 1944, geschreven door Frans van Heest, Gerrit van der Heiden en Hans Onderwater.

R.E. Taselaar schrijft aan de hand van een aantal enveloppen over Walter von Karger, die enige tijd Generaldirektor is geweest bij de ‘roofbank’ Lippman Rosenthal & Co. Hij werd ontslagen wegens malversaties.

In april 2011 verscheen een publicatie van het NIOD onder de titel Tonen van de oorlog: Toekomst voor het museale erfgoed van de Tweede Wereldoorlog, geschreven voor Esther Captain en Hees Ribbens. Aangezien er onder de leden van de Documentatiegroep ’40-’45 nogal wat verzamelaars bevinden, soms met een eigen museum, zagen Wim de Natris en Alphons Siebelt een aanleiding om de beide auteurs te interviewen over hun mening omtrent de toekomst van de oorlogmusea. Er zijn er momenteel meer dan 60 en er lijken er nog een paar bij te komen.

Posted on

september 2011 (508)

Het septembernummer begint met het eerste deel van een serie van drie artikelen over een crossing over het Hollands Diep in december 1944. Een aantal mannen uit Barendrecht en Ridderkerk slaagden er in van uit Strijen het bevrijde Brabant te bereiken. De auteurs Frans van Heest, Gerrit van der Heiden en Hans Onderwater reconstrueren deze gewaagde tocht aan de hand van gesprekken met enkele deelnemers.

Van Luc van Gent het tweede en laatste deel van een artikel over de bevrijding van ‘s-Hertogenbsoch.

Verder een bijdrage van Alphons Siebelt over het Duitse oorlogskerkhof in Costermano, Italië, waar enkele beruchte oorlogsmisdadigers begraven liggen. Het is alleen lastig de graven te vinden aangezien ze uit het register zijn geschrapt. Er liggen 22.000personen begraven.

Peter de Haas maakte een verslag van de themadag van de Documentatiegroep ’40-’45: een bezoek aan Kamp Vught.

Posted on

juni 2011 (506)

Door de bezetting konden veel zeelieden niet naar huis terugkeren. De gezinnen wisten meestal niet of vader of broer nog in leven was. Soms probeerden scheepvaartmaatschappijen de gezinnen van hun werknemers een plezier te doen door hen een vakantie aan te bieden. A. Kemp beschrijft zijn herinneringen aan zo’n vakantie voor gezinnen van de Stoomvaart Maatschappij Nederland. Zijn vader voer op de Poelau Laut. Ze gingen een week naar ‘Schaep en Burgh’ in ’t Gooi, dat in 2002 is afgebrand. Vanuit het theehuis zijn nog uitzendingen voor het TV-programma ‘Het Capitool’ gemaakt. Vier maanden na de Bevrijding overleed moeder; vader keerde pas in 1946 terug uit Japanse krijgsgevangenschap. Tijdens de oorlog werd het gezin onderhouden door de Zeemanspot van kapitein Abraham Filippo, gezagvoerder van de in mei 1940 verloren gegane SS Statendam.

Jac. J. Baart beschrijft de werkzaamheden van Fokker aan de Papaverweg in Amsterdam. Het bedrijf werd op 25 en 28 juli 1943 gebombardeerd. Daarna werden de activiteiten verspreid over diverse locaties in Amsterdam en verder in de regio. Een interessant artikel over de productie van vliegtuigen en vliegtuigonderdelen met veel details en fraaie graphics.

Posted on

mei 2011 (505)

Hans Onderwater beschrijft in een artikel de gevechten op de Barendrechtse brug van 13 mei 1940. Duitse tank deden op die datum een poging om de brug bij Barendrecht te veroveren om zo verder door te kunnen stoten richten Rotterdam, Delft en Den Haag. De tegenstand van Nederlandse militairen was heftig. Het verhaal wordt verteld aan de hand van Duitse en Nederlandse bronnen en is voorzien van unieke foto’s uit een privéverzameling.

R.E. Taselaar deed naspeuringen naar de Leidse verzetsman Jan Meeuwese, medewerker van de spionagegroep Packard. Meeuwse gebruikte een zender op drie verschillende adressen. Op 6 maart 1945 werd hij toevallig aangehouden door de Landwacht. Bij huiszoeking vond men belastend materiaal. Op 12 maart werd Meeuwse in op het Hofplein in Rotterdam geëxecuteerd.

 

 

Posted on

april 2011 (504)

Zeer veel Nederlanders hebben korte of langere tijd in Duitsland gewerkt. R.E. Taselaar beschrijft aan de hand van de ervaringen van dhr. C. Th. Ruijter en met behulp van een poststuk en foto’s enige aspecten van het leven in kamp Tirpitz bij Bremen. De mannen waren werkzaam bij DeSchiMAG (Deutsche Schiff- und Maschinenbau AG).

Begin 2002 kon de Amerikaan Rudy Appel van de Duitse overheid ca. DM. 1000 Wiedergutmachungsgeld te krijgen. Alleen moest hij wel aantonen, dat hij op 10 mei 1940 in Nederland woonde. Een neef van zijn vrouw nam contact op met het Erasmiaans Gymnasium in Rotterdam en kreeg daar te horen, dat Rudy Appel in de Holocaust was omgekomen en dat zijn naam voorkomt op een lijst van (ex-)leerlingen die ieder jaar op 4 mei worden herdacht. Rudy Appel schrijft, met hulp van Willem Oldenburg, hoe dit zo heeft kunnen gebeuren.

Verder in dit nummer het tweede deel van het artikel van L.C. Smit over korporaal Huibert Breitenbach, één van de eerste oorlogsgewonden op 10 mei 1940.

In een korte bijdrage beschrijft Jac. J. Baart enige monumenten in Moermansk

Posted on

maart 2011 (503)

In dit artikel beschrijft L.C. Smit de ervaringen van korporaal Huibert Breitenbach die op 10 mei 1940 gewond raakte. Breitenbach deed dienst op Schiphol, toen de villa, waar hij verbleef, door een bom werd getroffen. De korporaal komt aan het woord in het blad De Week in Beeld van 9 augustus 1940 in een artikel met als kop ‘Wij bezoeken oorlogsgewonden’. Smit voegt aan het relaas van Breitenbach nog informatie toe over de zorg voor oorlogsgewonden in de verdere oorlogsjaren.

 

Posted on

februari 2011 (502)

Regelmatig schrijft W. Oldenburg over het wel en wee van Nederlandse schepen in oorlogstijd. Ditmaal gaat zijn bijdrage over Scheveningse vissersschepen in Duitse dienst. Een Scheveningse rederij was in 1933 een samenwerkingsverband aangegaan met een Poolse collega. Samen vormden zij rederij MEWA. Succesvol was dit samenwerkingsverband niet. In de oorlog werden de schepen gevorderd en voeren onder een nieuwe nummering in Duitse dienst.

Verder in deze aflevering het tweede deel van een artikel over Operatie Amherst in Drenthe. Lt.kol. b.d. Jaap Jansen beschrijft het verloop en de afloop van deze laatste luchtlandingsoperatie van de oorlog.

Posted on

januari 2011 (501)

In de nacht van zaterdag 7 op zondag 8 april 1945 begon boven Drenthe de laatste luchtlandingsoperatie in Nederland. In totaal werden 702 Franse (SAS) parachutisten afgeworpen om de opmars van het Tweede Canadese Legerkorps naar noord-Nederland te ondersteunen. Lt.-kol. b.d. Jaap Jansen beschrijft wat er gebeurd. Deel 2 volgt in nummer 502.

Veel mensen hebben foto’s van hun vader of opa in militair uniform, maar weten niet bij welk onderdeel hij heeft gediend. Wanneer er ook nog sprake is van deelname aan de strijd in 1940 probeert het verhaal achter de foto’s te achterhalen. Rudi Dolfin probeert in samenwerking met de zoon van Erik Romkes, van wie de foto’s afkomstig zijn, gegevens over diens vader te achterhalen.

Verder bevat dit nummer een bijdrage van Suzanne Hendriks over opgravingen in Sobibór.

Posted on

december 2010 (500)

Het 500e nummer van Terugblik ’40-’45 is geheel gewijd aan twee werkkampen voor gemengd-gehuwde joden. Door hun huwelijk met een niet-joodse partner waren zij (voorlopig) vrijgesteld van deportatie. Nadat zij hun normale werk kwijt waren geraakt werden zij gedwongen in een speciaal kamp arbeid te verrichten. R.E. Taselaar deed naspeuringen van de bewoners van twee kampen in Noord-Hollend, ‘t Zand en Groote Keeten. Van diverse personen, die in deze kampen te werk waren gesteld heeft hij biografische gegevens kunnen achterhalen. Het nummer bevat veel foto’s uit privébezit van nabestaanden en tal van curieuze documenten. Zo hadden de joodse arbeiders bijvoorbeeld recht op ziekengeld.

Het 500e nummer verscheen in een nieuwe vormgeving.