Letterengilde, Blitzkrieg Zuid-Limburg en Krakau – Terugblik 614 april 2021

Terugblik -614-april-omslag(1)

In 1941 bezocht een NSB-ambtenaar een boekententoonstelling en raakte zeer ontstemd. Bij een stand over de Nederlandse literatuur had hij een boek gezien van de dichter Slauerhoff. En dat had hem boos gemaakt. Slauerhoff schreef dat hij niet tegen kinine kon en enkele andere medicijnen ‘als jood’. In deze context is ‘jood’ natuurlijk een afkorting van jodium, maar dat was niet besteed aan de ééndimensionale geest van deze NSB-er.
Bovenstaande anekdote is afkomstig uit het boeiende artikel over het zogeheten Letterengilde.

Verder lezen “Letterengilde, Blitzkrieg Zuid-Limburg en Krakau – Terugblik 614 april 2021”

Een Haagse hongervluchteling, Blitzkrieg Zuid-Limburg en de Tweede Wereldoorlog in je buurt – Terugblik ’40-’45 maart 2021

Deze Terugblik opent met een wel heel bijzonder verhaal. Een lid vertelt hoe hij als jonge ‘hongervluchteling’ in 1945 vanuit Den Haag in Friesland terechtkwam. Toen ik het las, vond ik met name de details erg ontroerend. Zo beschrijft hij een soort bijeenkomst waarin Friese ouders een keuze mochten maken uit de kinderen die als ‘hongervluchteling’ waren gekomen. ‘Hoe je je als kind dan voelde als je niet door de eerste binnenkomers werd uitgekozen om mee te gaan naar huis, zal niemand begrijpen die dat zelf niet heeft meegemaakt’, schrijft hij. En gelijk heeft hij natuurlijk. Ook de terugkomst in Den Haag is aandoenlijk: ‘Na lang te hebben gezeuld met m’n bagage was ik eindelijk op het Monniken- damplein aangeland. Daar lag men te slapen, want bericht dat ik zou komen, hadden zij niet ontvangen. Toen ik boven was en op de deur had geklopt (de bel deed het niet), werd er gelukkig gauw open gedaan. Een beschrijving van de wederzijdse begroeting zal ik niet geven’. De essentie van dit verhaal schreef de auteur al in 1945 op: verklaart dat waarom het zo direct en aansprekend is?

Een redacteur raakte geïnspireerd door de term ‘schuldig landschap’ zoals gebruikt door de kunstenaar Armando. Toen hij eens goed onderzoek deed naar zijn buurt, ontdekte hij dat het landschap aldaar reden heeft voor zelfreflectie: er stond onder andere een lanceerinstallatie voor V1’s opgesteld. Het artikel doet ons nog eens beseffen dat de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog niet zomaar ‘ergens anders’ is – soms ligt die geschiedenis net om de hoek – bij wijze van spreken – van je tuin. 

In een ander interessant artikel wordt uitgebreid stilgestaan bij de rol van Zuid-Limburg in de Blitzkrieg van 1940. Deze rol was groter dan vaak wordt gedacht, zo zal hij ons in een drieluik gaan uitleggen. In dit nummer leest U de ‘ouverture’. Aanbevolen!

Vergeet U ook niet de pagina te lezen waarop het Bestuur de Algemene Ledenvergadering aankondigt. In deze tijden van corona is deze natuurlijk digitaal, maar dat neemt niet weg dat zij een mogelijkheid biedt Uw stem te laten horen. 

Op het moment van schrijven (10 februari) is het buiten ijskoud. Toch komt er geen Elfstedentocht, mede door corona. Om U toch even in de stemming te brengen, hebben wij een pagina over ‘de tocht der tochten’ van 1942.

Moord op kapitein Meijer, een dagboek uit mei 1940 en een reis door Florida – Terugblik februari 2021

Bent U door de coronapandemie ook anders tegen reizen gaan aankijken? Voordat alle beperkingen van kracht werden, besloot ik soms op donderdagavond pas de volgende dag naar Parijs af te reizen. Dat kan niet meer, dus ik probeer nu vanuit mijn leunstoel te reizen – elk reisverslag is voor mij een aanleiding om even te ontsnappen aan de grauwheid van de pandemie. Mede vanuit dat perspectief wil ik het mooie artikel over Florida in deze Terugblik in Uw aandacht aanbevelen. De auteur en zijn echtgenote gingen tijdens een bezoek aan de Amerikaanse staat Florida op zoek naar sporen van de Tweede Wereldoorlog. Die vonden ze en ze maakten daar ook mooie foto’s van.

In een fijn geschreven artikel wordt stilgestaan bij de moord op een brandweer-kapitein in Winterswijk. Waarom werd deze heer Meijer in koelen bloede doodgeschoten? Wat zat daar achter en heeft ooit iemand een serieuze poging ondernomen om de dader(s) te vervolgen? In het grote boek van de Tweede Wereldoorlog is dit natuurlijk een voetnoot, maar de auteur heeft er een artikel van gemaakt dat je in één adem uitleest.

In deze Terugblik drukken we ook een stuk af van een dagboek dat onze redacteur ooit min of meer bij toeval in zijn bezit kreeg. De echtgenote van een arts in Wassenaar beschrijft in deze fragmenten hoe zij het begin van de Tweede Wereldoorlog heeft ervaren. Het staat vol met fijne details en getuigt van een persoonlijke blik op de gebeurtenissen. Verder een interessant artikel over verzetsheld Jan van Hoof.

Terugblik januari 2021: Leo Smit (vervolgde componisten) – Kultuurkamer – spelletjes.

Ook nu weer heeft de redactie geprobeerd om een Terugblik in elkaar te zetten die u gaat boeien. Dit keer hebben we de focus gelegd bij het begrip ‘cultuur’. Zoals U weet, is cultuur een erg breed begrip dat loopt van de muziek van Mozart tot aan de tekeningen op doosjes lucifers. Die variatie vindt U ook terug in dit nummer.

Leo Smit Componist Tweede Wereldoorlog
Verder lezen “Terugblik januari 2021: Leo Smit (vervolgde componisten) – Kultuurkamer – spelletjes.”

Konzentration Aussenkommando Moerdijk – Terugblik ’40-’45 nr. 610

Konzentration Aussenkommando Moerdijk

In deze editie een uitgebreid artikel van een van onze topauteurs. Altijd slaagt hij er in een nieuwe episode uit de Tweede Wereldoorlog te ontdekken en beschrijven. Opvallend aan zijn stijl zijn de kleine details die maken dat zijn artikel echt gaat leven.

Hij brengt u terug naar een buitenkamp van Vught dat tot nog toe in de geschiedschrijving niet de aandacht krijgt die het verdient. Zoals altijd is het artikel gestoeld op gedegen historisch onderzoek. Kortom, een aanrader!

Verder lezen “Konzentration Aussenkommando Moerdijk – Terugblik ’40-’45 nr. 610”

Lublin / Wiardi Beckman – Terugblik ’40-’45 nr. 609

Lublin

De Franse historicus Pierre Nora werd beroemd door zijn beschrijving van de ‘lieux de memoire’ (herinneringsplekken). Dat zijn plaatsen waar het verleden ‘gestold’ is en dus nog steeds tastbaar is. Soms zetten overheden daar monumenten neer om de aandacht te vestigen op wat er op die plek is gebeurd maar soms ook zijn de gebouwen genoeg. Die gebouwen waren er toen het gebeurde, zagen het, en stimuleren nu voorbijgangers om nog eens stil te staan bij de geschiedenis. Het artikel in deze Terugblik is een prachtig voorbeeld van een stad die als het ware een grote ‘herinneringsplek’ is geworden,namelijk het Poolse Lublin.

Verder lezen “Lublin / Wiardi Beckman – Terugblik ’40-’45 nr. 609”

Majdanek – Terugblik 608 oktober 2020

Majdanek

In deze Terugblik staat een artikel dat Uw aandacht zeker verdient. De auteur is een schrijver met een sterk ontwikkelde visuele intelligentie. Dat resulteert in artikelen waarin de tekst en de beelden samen één organisch geheel vormen. Zijn beschrijving van een bezoek aan het kamp Majdanek vult een groot deel van deze Terugblik maar het artikel is dat waard.

Verder lezen “Majdanek – Terugblik 608 oktober 2020”

Terugblik 606 juli/augustus 2020

De Franse filosoof Jean-Paul Sartre (1905-1980) schokte velen met zijn uitspraak dat “wij nooit vrijer zijn geweest dan onder de Duitse bezetting”. Hoezo vrij, zeiden veel Fransen – als je iets deed wat de Duitsers niet aanstond, stonden ze de volgende dag voor je deur! Dat is natuurlijk waar, maar Sartre bedoelde iets anders. Een extreme situatie als oorlog biedt, zo wilde hij duidelijk maken, ongekende mogelijkheden om zelf een keuze te maken hoe je je gaat gedragen – variërend van collaboratie tot deelname aan het verzet.

Dit nummer van Terugblik geeft een goed beeld van de verschillende keuzes die mensen hebben gemaakt.

Verder lezen “Terugblik 606 juli/augustus 2020”

o.a. een snurkende Duitser bij de start van Market Garden – Terugblik 605

Inhoudsopgave:
Een snurkende Duitser en de strijd om Nijmegen
De cartografie van het kwaad
Ergens in Nederland

Voorwoord van de voorzitter (enkele fragmenten)

Zoals U weet heeft het bestuur moeten besluiten de Ledencontactdag en de Algemene Ledenvergadering te verplaatsen naar na de zomervakantie.

Houd de website van de vereniging en de Agenda in de Terugblik in de gaten voor de nieuwe data.

Als ik dit stuk schrijf is de pandemie tegen het hoogtepunt, en de toekomst nog onzeker, maar ik hoop u allen in goede gezondheid en in grote getalen op de activiteiten van de vereniging te zien na de zomervakantie.

Uw voorzitter