Terugblik nr 647 De Holocaust in België-Fort van Breendonk en Fort van Hoei(Huy)-Oorlogswinst bezettingsmaatregelen die bleven De tragiek van Anna Hendriks-van der Kuip (1913 – 2003)Tweede deel van de uitslag van de Ledenenquête 2023

De Holocaust in België [3] – Fort van Breendonk en Fort van Hoei (Huy) – blz 4

Het Fort van Hoei – blz 10

Oorlogswinst – bezettingsmaatregelen die bleven – blz 12

De tragiek van Anna Hendriks-van der Kuip (1913 – 2003) – blz 16

Tweede deel van de uitslag van de Ledenenquête 2023 – blz 21

80 jaar na opnames Westerborkfilm: kinderen van Rudolf Breslauer herkend door fotograaf Sake Elzinga

Op 13 maart 2024 opent in het Herinneringscentrum Kamp Westerbork de tentoonstelling ‘De Fotograaf van kamp Westerbork’.  Met de tentoonstelling brengt fotograaf Sake Elzinga een ode aan ‘kampfotograaf’ Rudolf Breslauer. Hij zat van 1942 tot 1944 met zijn gezin gevangen in kamp Westerbork en begon precies 80 jaar geleden met de opnames voor de Westerborkfilm. De expositie was in het voorjaar van 2023 al eens te zien en is wegens grote belangstelling opnieuw geprogrammeerd. Tijdens verdiepend en aanvullend onderzoek kwam Elzinga tot een bijzondere ontdekking.

Werelderfgoed
In maart 1944,  begon Rudolf Breslauer in opdracht van kampcommandant Gemmeker met het maken van filmbeelden in het kamp.  Deze gingen na de oorlog de hele wereld over als ‘de Westerborkfilm’. Inmiddels is dit filmdocument door UNESCO als werelderfgoed erkend Wat weinig mensen weten is dat Breslauer fotograaf was van beroep. Tijdens zijn gevangenschap in kamp Westerbork maakte hij fotoreportages in opdracht van kampcommandant Gemmeker, maar ook vrij werk.

Bijzondere ontdekking
Sake Elzinga ging op zoek naar de fotograaf achter de filmbeelden. Tijdens de looptijd van de tentoonstelling in 2023 bezochten de (achter)kleinkinderen van Breslauer het Herinneringscentrum. Via hen ontving Elzinga familiealbums, die in de vernieuwde presentatie een belangrijke rol zullen spelen. Tijdens het bekijken van deze foto’s stuitte hij op iets heel bijzonders: Ursula en Stefan, de twee oudste kinderen van Rudolf Breslauer en zijn vrouw Bella, zijn een paar seconden lang gearmd te zien in de Westerborkfilm.

Familie in beeld
Van het gezin Breslauer overleefde uiteindelijk alleen oudste dochter Ursula. Zowel voor de familie als ook voor het Herinneringscentrum is de ontdekking van grote waarde. Directeur Bertien Minco:  “We hebben door uitgebreid onderzoek van Gerard Rossing en Koert Broersma al veel kennis in huis over de Westerborkfilm, maar als je de beelden door een andere bril bekijkt, komt er toch steeds weer verrassende nieuwe informatie aan het licht. Door de ontdekte scène leer je Breslauer als filmmaker, maar ook als vader beter kennen”.

https://kampwesterbork.nl/de-stichting/nieuws/item/80-jaar-na-opnames-westerborkfilm-kinderen-van-rudolf-breslauer-herkend-door-fotograaf-sake-elzinga

Westerbork Digitaal beschikbaar

Het Herinneringscentrum Kamp Westerbork herbergt een bijzondere en waardevolle collectie. De brieven, documenten, foto’s en objecten vertellen het verhaal van kamp Westerbork en van de mensen die er woonden, werkten of gevangen zaten.

Op het collectieplatform Westerbork Digitaal kun je vanaf nu een kijkje nemen in onze digitale collecties. Naast foto’s, documenten en andere collectiestukken is ook veel aanvullende informatie over de geschiedenis van kamp Westerbork te vinden. Handig als je bijvoorbeeld onderzoek doet voor een scriptie of spreekbeurt, of als je gewoon nieuwsgierig bent. Als je op zoek bent naar informatie over specifieke personen, kun je ook zoeken op naam.

Werk in uitvoering

Achter de schermen zijn wij nog druk bezig met het controleren, aanvullen en verbinden van de informatie in onze collecties. Gezien het belang van de gegevens, zowel voor individuen als voor de samenleving, delen we echter graag wat we nu al hebben. De informatie die je ziet, is dus nog niet compleet of definitief. Maar het is een begin, dat vanaf nu zal groeien.

Het collectieplatform is via deze link beschikbaar. RTV Drenthe maakte een reportage over deze bijzondere mijlpaal, die je hier kunt bekijken.

 

Uitnodiging herdenking 19 april in Kamp Amersfoort

Nationaal Monument Kamp Amersfoort nodigt iedereen van harte uit voor de herdenking op vrijdag 19 april aanstaande.

Elk jaar herdenken wij op deze dag de overdracht van Kamp Amersfoort door de nazi’s aan het Rode Kruis, op 19 april 1945.

Wij staan stil bij de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog en Kamp Amersfoort in het bijzonder en bezinnen ons op onze hedendaagse vrijheden.

Het thema is dit jaar ‘Gedwongen’, naar aanleiding van de actuele wisseltentoonstelling over de Arbeitseinsatz. 20% van de Nederlandse beroepsbevolking werd tijdens de Tweede Wereldoorlog naar Duitsland gestuurd en daar tewerkgesteld. Velen overleefden het niet. Kamp Amersfoort fungeerde hierbij als belangrijk doorvoerkamp en diende als strafkamp voor mannen die probeerden de Arbeitseinsatz te ontwijken.

Verschillende sprekers zullen tijdens de herdenking over Kamp Amersfoort, dwangarbeid en uitbuiting in het heden en verleden vertellen.

Praktische informatie:

De herdenking vindt plaats in de buitenlucht en start om 13:30 uur aan de Loes van Overeemlaan 19, 3832 RZ te Leusden.
Graag begroet ik u vanaf 13:00 uur op de binnenplaats.

Het programma eindigt met een wandeling naar de Stenen Man en een bloemlegging daar. Aansluitend is er gelegenheid elkaar te ontmoeten in het museumcafé.

Vanaf Station Amersfoort Centraal rijden er pendelbussen naar Nationaal Monument Kamp Amersfoort. Deze rijden vanaf 12 uur tot 13.30 uur vanaf Halte K. Vanaf 14:30 uur tot 16:30 uur rijden de pendelbussen weer terug naar Station Amersfoort Centraal.

Indien u slecht ter been bent en daarin gefaciliteerd wilt worden kunt u dat vermelden door een email te sturen aan info@kampamersfoort.nl.

Wij hopen u op 19 april te mogen begroeten. Aanmelden is niet nodig.

 

Verslag ‘Gestolen herinneringen live’

In het project ‘Gestolen herinneringen’ is het Ellen de Visser (journaliste van de Volkskrant), samen met onderzoekers, gelukt om tientallen persoonlijke voorwerpen aan nabestaanden terug te geven, die Nederlandse concentratiekampgevangenen in Neuengamme tijdens de Tweede Wereldoorlog moesten inleveren. De objecten – horloges, trouwringen, portemonnees etc. – lagen decennia in Duitse en Nederlandse archieven en zijn nu eindelijk weer in bezit van de families van de oorspronkelijke eigenaren.

Naar aanleiding van dit project organiseerde Nationaal Monument Kamp Amersfoort ‘Gestolen herinneringen live’, een bijeenkomst waar Ellen de Visser, nabestaanden, onderzoekers en geïnteresseerden aanwezig waren. Ellen de Visser sprak over de zoektocht – waarom ze eraan was begonnen, welke uitdagingen ze moest overwinnen, en hoe de overdrachten afliepen. Aanwezige nabestaanden vertelden de verhalen over de objecten en van de mensen van wie ze ooit eigendom waren, en wat het voor hen betekende deze persoonlijke bezittingen weer in handen te houden.

Er zijn nog steeds voorwerpen van oorlogsslachtoffers waarvan de nabestaanden nog niet zijn gevonden. Daarom heeft de Volkskrant een oproep gestart: “Lees hun namen, bekijk de enveloppen en voorwerpen en reageer via het tipformulier als u informatie heeft over een persoon of voorwerp.”

Help mee bij het opsporen van nabestaanden om nog meer persoonlijke bezittingen terug te kunnen geven.

https://www.kampamersfoort.nl/verslag-gestolen-herinneringen-live/