Expositie over de vervolging van Jehovah’s Getuigen tijdens WOII

De expositie belicht zo feitelijk mogelijk de vervolgingsgeschiedenis van een kleine maar zeer gedreven geloofsgemeenschap en confronteert de bezoeker met dilemma’s van toen die ook nog steeds actueel zijn.

Al snel na de machtsovername door de nazi’s in 1933 werd in Duitsland de kleine godsdienstige groepering van de Jehovah’s Getuigen doelwit van stelselmatige vervolging. Vanuit hun diepste overtuiging verzetten zij zich openlijk tegen het totalitaire nationaal-socialistische systeem. Zij weigerden ‘Heil Hitler’ te zeggen, omdat zij alle heil van God verwachtten. Ook weigerden zij de nazi-vlag te groeten, krijgsdienst te verrichten, te werken in de oorlogsindustrie en onvoorwaardelijke gehoorzaamheid aan de staat af te leggen. Ook weigerden ze lid te worden van de NSDAP.

In bezet Nederland zouden de Jehovah’s Getuigen hetzelfde lot ondergaan. Kort na de Duitse inval werd hun organisatie verboden, het hoofdbureau in Heemstede gesloten en werden hun drukpersen in beslag genomen. Alle activiteiten van de Jehovah’s Getuigen werden verboden. Toch bleven zij ondergronds prediken en erediensten bijwonen. De tol die zij daarvoor hebben moeten betalen was zwaar: velen hebben hun activiteiten met arrestatie, langdurige gevangenschap of zelfs de dood moeten bekopen. In totaal werden in 1940-1945 ongeveer 500 Nederlandse Jehovah’s Getuigen gearresteerd; ongeveer 130 van hen zijn omgekomen als gevolg van mishandeling, ziekte en ontberingen. Ruim tachtig Getuigen werden gevangen in het concentratiekamp Vught – tenminste vijf mensen zijn in Vught omgekomen.

Opmerkelijk is dat het aantal Jehovah’s Getuigen in oorlogstijd is toegenomen. Telde Nederland in de zomer van 1940 ca. 500 Jehovah’s Getuigen in 1944 was hun aantal tot ruim 1800 gestegen en medio 1945 waren het er 3125. De Jehovah’s Getuigen zijn na de joden de zwaarst getroffen geloofsgemeenschap. Het grote verschil tussen hen is dat de Jehovah’s Getuigen de mogelijkheid hadden om aan verdere vervolging te ontkomen. Als zij namelijk de zogenaamde afzweringverklaring ondertekenden, werden ze onmiddellijk in vrijheid gesteld. Verreweg de meeste bleven ‘getrouw aan hun geloof’ en kozen daarmee voor gevangenschap met alle verdere gevolgen.

Een paarse driehoek is het symbool van de vervolging van Jehovah’s Getuigen. In de concentratiekampen werden de diverse groepen gevangenen onderscheiden met gekleurde driehoeken bijvoorbeeld geel voor Joden, rood voor verzetsmensen en roze voor homoseksuelen. In de expositie krijgt de vervolging een persoonlijk gezicht door een permanent getoonde videofilm waarop vervolgde Getuigen hun verhaal vertellen. 

De titel van de tentoonstelling is ontleend aan het gelijknamige boek van de hand van historicus Tineke Piersma, die op zondag 5 februari over haar onderzoek voor Stichting 1940-1945 vertelt. Het boek Getrouw aan hun geloof – De vervolging van de Nederlandse Jehovah’s Getuigen in de Tweede Wereldoorlog is vanaf februari in de winkel van NM Kamp Vught verkrijgbaar (€ 19,50), zie ook Uitgeverij Van Gruting.
Lees hier een interview met Getuige Jo Wildschut (bron: www.oorlogsgetuigen.nl).

(Foto: Wachttorengenootschap)

De Eerebegraafplaats te Bloemendaal

Zij en de 371 haar omringende mannen kwamen tijdens de Tweede Wereldoorlog om het leven, vrijwel altijd als direct gevolg van hun verzetsactiviteiten. Zo waren zij actief in de illegale pers, verleenden zij hulp aan onder meer joodse landgenoten of waren zij betrokken bij gewapend verzet, inlichtingenwerk of spionage. Zij werden voor een groot deel in de duinen rondom Bloemendaal gefusilleerd of bij represailles doodgeschoten. Velen kwamen op andere plaatsen – zoals de Waalsdorpervlakte, de Leusderheide of kampen en tuchthuizen in Duitsland – om het leven.

In dit boek staan alle op de Eerebegraafplaats te Bloemendaal begraven personen centraal. Naast een beschrijving van hetgeen een ieder van hen tijdens de Tweede Wereldoorlog in het verzet heeft gedaan, wordt ook uitgebreid stilgestaan bij de omstandigheden waaronder zij om het leven kwamen. Aan de ruim tweehonderd mannen die met hen werden gefusilleerd, maar na de oorlog niet op de Eerebegraafplaats zijn herbegraven, wordt eveneens aandacht besteed. Een speciale plek is ingeruimd voor de (ontstaans)geschiedenis van deze bijzondere en unieke ‘begraafplaats van het verzet’.

Boekpresentatie
Op 30 november 2005 om 14.30 uur werd het boek gepresenteerd in de Grote of St. Bavo Kerk, Oude Groenmarkt 23, 2011 HL, Haarlem. Het eerste exemplaar van het boek werd overhandigd aan de Commissaris van de Koningin van Noord-Holland, de heer mr. H.C.J.L. Borghouts. Geert Mak hield een korte toespraak . 

Titelgegevens:
Titel: De Eerebegraafplaats te Bloemendaal
Auteurs: Peter H. Heere en Arnold Th. Vernooij
Verschijningsdatum: 30 november 2005
Uitvoering: genaaid gebonden, met stofomslag
Omvang: 1164 pagina’s, waarvan 32 pagina’s met full colour illustraties
Formaat: 197 x 272 mm
Prijs: euro 55,-
ISBN: 90 12 09485 2

Jeugdboekje over ervaringen in de oorlog.


In zijn boekje “Gestolen Jeugd” schetst hij een beeld hoe oorlog overkomt in kinderogen. Eerst spannend, later komt de angst, de honger.
De heer Dobbelstein wil zijn herinneringen ook op de Vlaardingse scholen aan de jeugd gaan vertellen om hen zo duidelijk te maken, hoe de jeugd van kinderen beïnvloed wordt door een oorlog en dat wij er alles aan moeten doen om dit in de toekomst te voorkomen.
Wethouder Attema ondersteunt deze gedachte.
Hierna volgde een gezellig samenzijn, waarin men met de schrijver van gedachten kon wisselen.
Tevens werd gretig gebruik gemaakt van de gelegenheid om de prachtige  tijdelijke, tentoonstelling over de Vlaardingse kerken in het Streekmuseum te bekijken.

Het boekje “Gestolen Jeugd” is te koop in de Vlaardingse boekwinkels Den Draak en Pontier.

verboden klassieke muziek

activiteit
 lezing met muziekfragmenten over verboden klassieke muziek in de oorlog
 
datum
 zondag 5 februari 2006 om 14.00 uur
 
locatie
 OorlogsVerzetsMuseum Rotterdam, Veerlaan 82/92, 3072 ZZ Rotterdam,

010-484 89 31
 
bereikbaarheid
 * Openbaar Vervoer: Metro Rijnhaven, Buslijn 77, richting Katendrecht, Halte Rechthuislaan

* AUTO: Volg havennummer 1283
 
openingstijden
 Dinsdag t/m vrijdag 10.00-16.00 uur, zondag 12.00-16.00 uur.
 

Herdenking van gevallenen fusillade

Vanmorgen werd de gruwelijke executie herdacht. Bij het monument aan de Woudweg werden kransen gelegd, onder meer namens het Comit? tot herdenking van de 22ste januari 1945 en het Dockingacollege, de school die met monument geadopteerd heeft.


Voorafgaand aan deze sobere plechtigheid legden de wethouders Jacob Appelhof en Sicco Boorsma (zie foto) van de gemeente Dongeradeel om tien uur een krans bij het oorlogsmonument aan de Noorderdwinger, waarna een moment van stilte in acht werd genomen.

Foto: Jochum Boomsma – www.boomsma.org

Bron: Nieuwe Dockumer Courant