Rusland weigert onderzoek massamoord Katyn

Dat hebben Russische media donderdag bericht.

De militaire kamer van het hof steunde een eerder besluit van een rechtbank vorig jaar om geen onderzoek in te stellen naar de massamoord in de Tweede Wereldoorlog. De advocaat van nabestaanden zei naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg te stappen.

In 1940 zijn meer dan 15.000 Poolse officieren en burgers vermoord op bevel van het Sowjetregime van Josef Stalin. Moskou hield lange tijd vol dat de Polen waren gedood door nazi’s die Rusland in 1941 binnenvielen. De Duitsers hadden de massagraven toen ontdekt. In 1990 erkende de laatste leider van de Sowjet–Unie, Michail Gorbatsjov, dat Stalin verantwoordelijk was voor de slachtpartij. Moskou heeft echter nooit erkend dat er sprake was van oorlogsmisdaden.
 
bron: www.reformatorischdagblad.nl

Vaker incidenten RK-Kerk en Joden

Het Tweede Vaticaans Concilie gaf een belangrijke impuls aan de bezinning binnen de Rooms-Katholieke Kerk op de relatie met het Jodendom. Het concilie aanvaardde het document ”Nostra Aetate” (In onze tijd), dat afstand neemt van de vervangingstheologie en stelt dat de Joden niet verantwoordelijk kunnen worden gesteld voor de kruisdood van Jezus. Ook keurden de conciliegangers antisemitisme af.

Vooral paus Johannes Paulus II (1978–2005) heeft zich bijzonder ingezet voor verbetering van de relatie met de Joden. Zo bracht hij in 1986 een bezoek aan de synagoge van Rome. Tijdens zijn reis naar Israël in 2000 ging hij in gebed bij de Klaagmuur. In de gebedstekst op het briefje dat hij naar Joods gebruik in een spleet van de muur legde, vroeg hij God om vergiffenis voor het lijden van de Joden.

Toch vinden er onder Johannes Paulus II en zijn opvolger Benedictus XVI diverse incidenten plaats die de relatie tussen de Rooms-Katholieke Kerk en de Joden onder druk zetten.

Klooster bij Auschwitz

1984-1993: in 1984 stichten karmelietessen een klooster in het theater van het vroegere concentratiekamp Auschwitz. Belgische Joden ontdekken het gebouw bij toeval. Het Joods Wereldcongres eist dat het gebouw wordt verplaatst naar een plaats buiten Auschwitz, maar de zusters en de Poolse kerk voelen daar niets voor. Onder druk van onder anderen de uit Polen afkomstige paus Johannes Paulus II vertrekken de zusters. In 1993 wordt het klooster gesloten.

Bezoek aan Nederland

1985: de Joodse kerkgenootschappen gaan niet in op de uitnodiging voor een ontmoeting met paus Johannes Paulus II tijdens diens bezoek aan Nederland. Zij vinden dat het Vaticaan zich onvoldoende distantieert van het beleid van paus Pius XII in de Tweede Wereldoorlog. Ook de weigering van het Vaticaan de staat Israël te erkennen speelt een rol.

Erkenning Israël

1993: Het Vaticaan erkent de staat Israël. Sinds de oprichting van Israël in 1948 heeft het tot verontwaardiging van veel Joden geweigerd de Joodse staat te erkennen. Eerst zou een goede regeling voor de Palestijnen tot stand moeten komen. De Osloakkoorden maken erkenning mogelijk. Johannes Paulus II bezoekt in 2000 Israël.

Tridentijnse mis

2007: Paus Benedictus XVI herstelt de Tridentijnse mis in ere, de mis die tijdens het concilie van Trente (1545-1563) ontstond. In die mis, na het Tweede Vaticaans Concilie grotendeels door de mis in de volkstaal vervangen, zit op Goede Vrijdag, de dag dat christenen de dood van Jezus Christus herdenken, een gebed voor de bekering van de Joden. Joodse organisaties dringen aan op een andere tekst.

Zaligverklaring Pius XII

2008: De zaligverklaring van paus Pius XII wordt uitgesteld, totdat er meer duidelijkheid is over diens rol in de Tweede Wereldoorlog. De paus wordt verweten dat hij te weinig heeft gedaan om de moord op miljoenen Joden te verhinderen. Het zaligverklaringsproces begon in 1967 en is voortdurend een bron van conflict tussen de Rooms-Katholieke Kerk en de Joden geweest.

Richard Williamson

24 januari 2009: Paus Benedictus XVI heft de excommunicatie van bisschop Richard Williamson op. Die loochent het bestaan van gaskamers in de naziconcentratiekampen.

Het Nederlands-Israëlisch Kerkgenootschap (NIK) meldt „ongelukkig” te zijn met de rehabilitatie van Williamson. Directeur Ronny Naftaniel van het Centrum Informatie en Documentatie over Israël (CIDI) noemt de beslissing van de paus „ongelofelijk” en „schokkend.”

26 januari: De Nederlandse bisschoppen nemen afstand van de „respectloze” uitspraken van Williamson.

28 januari: Het opperrabbinaat in Israël schort de betrekkingen met het Vaticaan op. Het neemt niet deel aan een nieuwe ronde in het overleg tussen Joden en rooms-katholieken, dat begin maart in Vaticaanstad zou plaatshebben, meldt de krant The Jerusalem Post.

„Zonder een publieke verontschuldiging en een intrekking van die maatregel zal het moeilijk zijn de dialoog voort te zetten”, laat de directeur van het opperrabbinaat weten aan het Vaticaan.

Paus Benedictus XVI bevestigt op dezelfde dag „zijn volledige en onbetwistbare solidariteit met de Joden.” In zijn toespraak tijdens de wekelijkse algemene audiëntie zegt hij dat de poging om de Joden in de Tweede Wereldoorlog uit te roeien een waarschuwing voor alle mensen blijft.

Bisschop Williamson zegt dat hij bij zijn uitspraken blijft.

Auschwitz herdacht in Amsterdam

De aanwezigen stonden stil bij de bevrijding van het vernietigingskamp Auschwitz op 27 januari 1945 en de moord op miljoenen joden, zigeuners, homoseksuelen en anderen door de nazi’s tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Minister Van der Laan van Integratie had vooral Marokkaanse Nederlanders opgeroepen de bijeenkomst te bezoeken. Dat zou tot meer begrip tussen hen en joden moeten leiden. Niet heel veel moslims hadden gehoor gegeven aan de oproep, maar er waren wel vertegenwoordigers van onder meer het Landelijk Beraad Marokkanen (LBN). Ook politici als voorzitter Ahmed Marcouch van het Amsterdamse stadsdeel Slotervaart, PvdA-Tweede Kamerlid Samira Bouchibti en voorzitter Fatima Elatik van stadsdeel Zeeburg waren van de partij.

„De joodse gemeenschap in Nederland moet veilig en vrij zijn om zijn ding te kunnen doen. Daar werken wij aan mee”, legde Brahim Bourzik van het LBN uit. Hij zei „diep getroffen” te zijn door de herdenking. „Er gaat echt een rilling door je rug”.

Fatima Elatik zei niet te zijn gekomen vanwege de oproep van Van der Laan. „Ik had van tevoren al besloten mee te gaan”. Ze noemde de Holocaust „een deel van de vaderlandse geschiedenis” en „een zwarte pagina”.

De herdenking was beladen door de Israëlische inval in de Gazastrook. Tijdens demonstraties in Nederland riepen deelnemers antisemitische leuzen. Ook waren er gevallen van geweld tegen joodse personen en gebouwen. Hoewel er zondag veel beveiligingsmedewerkers op de been waren, hoefden zij niet in actie te komen: de herdenking verliep rustig en waardig.

De belangstellenden verzamelden zich in het stadhuis van de hoofdstad. Vervolgens begonnen ze aan een stille tocht naar het spiegelmonument ’Nooit Meer Auschwitz’ van Jan Wolkers in het Wertheimpark. Daar waren toespraken en werden kransen gelegd.

Onder de deelnemers waren verder hoogwaardigheidsbekleders als de Amsterdamse burgemeester Job Cohen en staatssecretaris Bussemaker (VWS). SP-Kamerlid Van Bommel was er niet bij. Hij had besloten de herdenking te laten schieten. De politicus was in opspraak geraakt omdat hij had meegelopen in een protestdemonstratie waarin onder meer ’Hamas, Hamas, Joden aan het gas’ werd gezongen.
bron: www.reformatorischdagblad.nl

Duitsland wil herdrukte nazikrant weren

McGee wil facsimiles van kranten uit de nazitijd tot en met het einde van de Tweede Wereldoorlog uitgeven. Ze worden voorzien van verklarende aantekeningen. In het nummer van 1 maart 1933, kort nadat Adolf Hitler in Duitsland aan de macht was gekomen, staat een foto van de brand in de Rijksdag, waarvoor de Nederlander Marinus van der Lubbe later ter dood werd veroordeeld. „Moord, terreur, vuur en vernietiging: dat zijn de verschrikkelijke zaken die die fanatieke partij (de communisten) nalaat", schrijft nazipropagandaleider Joseph Göbbels in een commentaar op de voorpagina. Hij kondigt „meedogenloze en drastische maatregelen" aan.

Het ministerie van Financiën van de deelstaat Beieren, dat de rechten op alle publicaties van de belangrijkste nazi–uitgeverij bezit, beval deze week alle exemplaren van de herdrukte krant uit de Duitse kiosken te verwijderen. Ook voor toekomstige herdrukken is daar geen plaats. De Beierse regering zei bezorgd te zijn dat slachtoffers van de nazi’s zich door de uitgave gekwetst voelen. Neonazi’s zouden er bovendien misbruik van kunnen maken.

De voorzitter van de Centrale Raad van de Joden in Duitsland, Charlotte Knobloch, zei de heruitgave van de nazikranten te steunen. Zij hoopt wel dat kopers ook de aantekeningen bij de tekst lezen. „Als overlevende van de oorlog betekenen deze teksten voor mij veel meer dan alleen maar interessante historische documenten. Zij maken deel uit van een schokkende realiteit die ik me nog nog steeds kan herinneren", zei Knobloch.
bron: www.reformatorischdagblad.nl

Vervolg voorlezen namen Holocaustslachtoffers

Het voorlezen van de namen zal ruim vier dagen en nachten aaneengesloten doorgaan, 112 uur lang, tot woensdag 27 januari. Op die dag in januari 2010 is het precies 65 jaar geleden dat het vernietigingskamp Auschwitz werd bevrijd.

Het voorlezen van de namen werd één keer eerder uitgevoerd, in 2005. Dat project leverde toen zo veel indrukwekkende ervaringen op, dat Herinneringscentrum Kamp Westerbork besloot tot een nationaal vervolg.

Bij het project ’Gesproken Monument’ zal volgend jaar in alle provincies tegelijkertijd worden begonnen met het lezen van de namen. In de loop van de eerste avond gaat het voorlezen verder in Kamp Westerbork in Drenthe, de laatste verblijfplaats op Nederlandse bodem van de oorlogsslachtoffers. Aan het eind leveren schoolkinderen uit heel Nederland een bijdrage aan het voordragen van de namen.

Het project zal ook te volgen zijn via internet en worden vastgelegd op dvd. „Daarmee krijgen nabestaanden en betrokkenen daadwerkelijk een gesproken monument in handen", aldus Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Bij het voorlezen wordt ook zo veel mogelijk beeldmateriaal getoond in de vorm van bijvoorbeeld familiefoto’s.

Walchers landschap bepaald door oorlog

Walcheren heeft de status van nationaal landschap. Dat is niet zo gek, zegt geograaf Kees Bos, een van de initiatiefnemers én medeauteur van de onlangs verschenen ”Landschapsatlas van Walcheren”, een kolossaal boek dat de ontwikkeling van het Walcherse landschap minutieus in beeld brengt. „Het is een prachtig, open landschap dat tegelijkertijd heel veel afwisseling kent. Neem de Manteling, het meest westelijke stukje Walcheren. Het duinlandschap met bebossing erachter is alleen al een apart boek waard.”

Met name de Tweede Wereldoorlog trok onuitwisbare sporen door het Walcherse landschap. De inundatie, het strategisch onder water zetten van Walcheren in 1944, zorgde voor immense schade aan huizen en akkers.

Bij het herstel na de oorlog werd een nieuw landschap geschapen, geënt op het vorige. Toch kwamen er veranderingen: niet langer een kleinschalig verkavelingsvertoon, niet langer de kenmerkende meidoornhagen langs de perceelgrenzen, niet langer tal van bochtige weggetjes. „Dit alles maakt Walcheren een goed voorbeeld van een naoorlogse ruilverkaveling die is uitgevoerd aan de hand van een landschapsplan”, zo verdedigen de ministeries van LNV en VROM hun verkiezing van Walcheren tot nationaal landschap.

Bos is het daarmee eens, maar benadrukt vooral de kleinschaligheid die bewaard is gebleven. „Kreekruggen en poelgronden hebben door de eeuwen heen het karakter van het landschap bepaald. Dat is gelukkig nog steeds zo. De wegen die over de kreekruggen lopen zijn beplant met bomen, de andere wegen niet. Walcheren is nooit een soort Flevopolder geworden.”
bron: www.reformatorischdagblad.nl

Op de drempel van de dood

Het is een van de bijna ongelooflijke gebeurtenissen in het aangrijpende levensverhaal van Leny Boeken-Velleman, de inmiddels 86-jarige overlevende van de concentratiekampen Auschwitz-Birkenau en Kratzau.

Dergelijke gebeurtenissen zijn er meer. Bijna was het Joodse gezin aan het begin van de Tweede Wereldoorlog naar Engeland ontsnapt. Leny’s oom verdronk zich echter in de Amsterdamse haven, uit wanhoop over de Duitse inval. De zoektocht naar hem zorgde voor vertraging, en toen was de boot inmiddels weg.

Bijna ongelooflijk is ook dat Leny en haar familie werden opgepakt door verraad van mensen die haar heel goed kenden en dat haar eigen verloofde daarbij betrokken bleek te zijn. Voor een luttel bedrag -7,50 gulden per ’stuk’- brachten ze hun eigen volksgenoten aan. Over Ans van Dijk, een van de mensen in het complot -ze was de enige Nederlandse vrouw die na de oorlog werd gefusilleerd-, verscheen het boek ”Als slachtoffers daders worden”. Zij verried onder meer haar eigen broer en zijn gezin en de familie van haar vriendin.

Op straat gezet
Bijna niet te bevatten voor wie het niet heeft meegemaakt is ook dat Leny driemaal de gelegenheid had om te vluchten. Tweemaal wist ze niet waar ze heen moest; de derde keer deinsde ze op het laatste moment terug. Ze bleef. Ze wist ook niet wat ze nu wel weet: wat de opgepakte Joden boven het hoofd hing.

Bij terugkomst in Amsterdam na de oorlog bleek na enige tijd dat bijna haar hele familie vermoord was. Haar verloofde haalde haar van het station. Bij hem thuis kon ze slechts één nacht blijven, want de volgende ochtend ging hij trouwen. Met een ander.

In zijn huis zag ze haar zilveren kapstel, dat ze voor de oorlog van haar ouders had gekregen toen ze in het ziekenhuis lag. Dat had haar verloofde meegenomen. Toen ze zei dat ze het mee wilde nemen, zei hij: „Alles is en blijft hier.” Met die boodschap werd ze op straat gezet.

Mevrouw Boeken laat haar zilveren kapstel zien. Na de oorlog kreeg ze op een wonderlijke manier foto’s van haar familie in handen. Op een ervan staat ze met dit kapstel, en dat was het bewijs waarmee de politie haar eigendommen terughaalde. Ongelooflijk is ook dat haar voormalige verloofde er na zijn verraad met acht maanden celstraf van afkwam.

Angstgevoel
Kampoverlevende Leny Boeken-Velleman, 22 jaar geleden plotseling weduwe geworden, woont nu in een aanleunwoning van het Joodse verzorgingstehuis in Amsterdam-Buitenveldert. Op de eerste etage. Dat vindt ze veiliger dan wonen op de begane grond. Een angstgevoel dat haar uit de oorlog bijgebleven is.

Boeken is een kleine vrouw; haar haar nog donker. Ze is breekbaar, maar niet gebroken, zoals de titel van haar vorige maand gepubliceerde levensverhaal luidt. De Oldenzaalse geschiedenisdocent B. Nijhuis heeft haar daarvoor een groot aantal keren geïnterviewd.

Eerder werden er reeds een film, een fotoboek en een expositie over haar levensverhaal gemaakt. Boeken zegt het belangrijk te vinden om te vertellen wat er gebeurd is; om jongeren te waarschuwen tegen intolerantie en discriminatie. Daarom vertelt ze er elk jaar over in Herinneringscentrum Kamp Westerbork en meermalen per jaar op scholen.

Stank
Leny Velleman zat 26 maanden ondergedoken, eerst in Amsterdam en daarna 22 maanden op een adres in Zeist. „Je mocht niet dicht bij de ramen komen en je had geen contacten met mensen ’buiten’. Voortdurend leefde je in spanning: komen ze ons halen? Onderling hadden we -we zaten met zeven onderduikers in het huis- een fijne verstandhouding.”

Nadat haar ouders en haar broer in 1943 in Haarlem opgepakt waren, was Leny de enige uit het gezin die nog op vrije voeten was. Totdat ze verraden werd.

Met de laatste trein die uit Westerbork vertrok, in september 1944, werd Velleman weggevoerd naar Auschwitz. Daar wachtte haar een verschrikkelijke periode. „De metershoge vlammen uit de schoorstenen van de crematoria waren dag en nacht te zien en de stank van verbrand vlees was afschuwelijk. Je wist dat er mensen verbrand werden.”

Velleman overleefde het vernietigingskamp, nadat ze zelfs uren in de rij voor de gaskamer had gestaan. Citaat uit het boek: „Het was een lange rij; honderden andere gevangenen liepen al voor ons. Het tempo vertraagde snel en na een poosje stonden we stil omdat degenen die voor ons liepen niet verder konden; de eersten hadden de gaskamers bereikt. In de uren die volgden schoven we telkens maar een klein stukje op. Het was koud en het motregende. Verschrikkelijk, dat wachten. Je bent ontzettend bang, want je weet wat er komt. Ik huilde zachtjes en werd door een vriendin getroost. Toch ben je tegelijkertijd onverschillig; het einde nadert, maar daarmee komt er ook een eind aan alle ellende.”

Ze kon het lange wachten en de onbeschrijfelijke angst nauwelijks verdragen. „Ik hield het niet meer en werd getroost door een paar meisjes om me heen. Toen sloop als een kat het bericht door de rij: „Het lukt niet, er is niet genoeg capaciteit bij de crematoria. De gaskamers kunnen de grote aantallen wel aan, maar de verbrandingsovens niet.”

Dat gaf nieuwe hoop, maar het drong nauwelijks tot me door. We hadden inmiddels al meer dan twaalf uur in de rij staan wachten en ik vond alles goed wat er zou gebeuren. Als dit ellendige wachten maar eens ophield!”

Ze was nog maar een meter of tien verwijderd van de trap naar de ondergrondse uitkleedruimte van de gaskamer toen plotseling het bevel door de luidspreker schalde: „Umdrehen!” De rij geïnterneerden moest terug naar de barakken. Ze hadden op de drempel van de dood gestaan.

Experiment
Toen de Russen al heel dichtbij waren, werden de gevangenen overgebracht naar Kratzau (Tsjechoslowakije). Daar werd Leny Velleman erop betrapt dat ze twee keer brood genomen had. Als straf moest ze een medisch experiment ondergaan, waardoor haar buik hard en dik werd. Het was er later de oorzaak van dat de geboorte van haar zoon moeilijk verliep.

Op 8 mei 1945 kwam de bevrijding. De gevangenen moesten maar zien hoe ze in hun land terugkwamen. Behalve twee nichtjes die ze later ontmoette, heeft geen enkel familielid de oorlog overleefd. Ook haar man, die ze na de oorlog leerde kennen, had bijna geen familie meer.

Mevrouw Boeken reist elk jaar naar Auschwitz. In de halfduistere vrouwenbarak vertelde ze enkele jaren geleden haar ervaringen aan prins Willem-Alexander en prinses Máxima.

„Je oorlogsverleden draag je als een rugzak mee, je hele leven”, zegt ze nu. „Er is altijd wel iets wat je eraan herinnert. Als ik mensen dik ingepakt in de sneeuw zie lopen, denk ik: Zo liepen wij ook in de sneeuw, maar zónder die dikke kleren. Het is een wonder dat ik teruggekomen ben. En ik was nooit sterk, altijd ziek. Dat maakt het nog wonderlijker.”

——————————————————————————–

Kamp Auschwitz

Auschwitz-Birkenau, het grootste concentratiekamp tijdens de Tweede Wereldoorlog, staat symbool voor de Jodenvervolging in die gruwelijke periode.

Het hoofd van de SS, Heinrich Himmler, gaf op 27 maart 1940 opdracht tot de bouw van een kamp in het zuiden van Polen, bij Auschwitz (een Duitse verbastering van de Poolse naam Oswieçim). Toen dit kamp te klein werd, bouwden de Duitsers in het naburige Birkenau een tweede kamp.

In overvolle treinen werden de gevangenen naar de kampen gebracht. Bij aankomst volgde selectie: ongeveer 20 procent werd dwangarbeider, de rest werd meteen vermoord in de gaskamers. In Auschwitz-Birkenau zijn ongeveer 1,1 miljoen mensen direct na aankomst vergast of doodgeschoten. Minstens 200.000 mensen kwamen om door ziekten of honger of werden na korte tijd alsnog naar de gaskamers gestuurd.

Toen het Russische leger Auschwitz in 1945 bevrijdde, troffen ze 7600 broodmagere gevangenen aan die de verschrikkingen hadden overleefd. De gruwelen van wat de Duitsers hier hadden aangericht, bleken onder meer uit de stapels lijken die werden aangetroffen.

In januari 1952 organiseerde de Poolse regering voor het eerst een internationale herdenking van de bevrijding van het vernietigingskamp. Alle delegaties vulden in het kamp een urn met menselijke as om mee te nemen naar hun land. De urn die de Nederlandse delegatie meebracht, werd onder een gedenksteen begraven op de Nieuwe Oosterbegraafplaats in Amsterdam. Daar werden elk jaar de slachtoffers herdacht op of rond 27 januari, de bevrijdingsdatum van Auschwitz. Zondag heeft de herdenking weer plaats.

De steen werd in 1977 vervangen door het Spiegelmonument van Jan Wolkers. In 1993 werden monument en urn verplaatst naar het Amsterdamse Wertheimpark, waar sindsdien ook de jaarlijkse herdenking plaatsheeft.

Onder de deelnemers aan de reis van 1952 werden vier jaar later getuigen gezocht voor het proces tegen naziarts C. Clauberg, berucht om zijn medische experimenten in Auschwitz. Er werd een oproep geplaatst voor een openbare bijeenkomst en daarmee kwam het Nederlands Auschwitz Comité van de grond, dat de herdenkingen organiseert en ook elk jaar een zesdaagse reis naar het kamp op touw zet.

Op voorstel van de Poolse regering veranderde Unesco de naam van het kamp in 2007 in ”Voormalig nazi-Duits concentratiekamp Auschwitz-Birkenau” te noemen, omdat er te vaak gesproken werd over „het Poolse vernietigingskamp Auschwitz.”

Het afgelopen jaar luidden de beheerders van het voormalige vernietigingskamp de noodklok: er zijn tientallen miljoenen euro’s nodig voor achterstallig onderhoud.

——————————————————————————–

N.a.v. ”Breekbaar, maar niet gebroken. Het verhaal van een Auschwitz-overlevende”, door Leny Boeken-Velleman; uitg. Verbum, Laren, 2008; ISBN 978 90 74274 22 7; 172 blz.; € 12,50.
bron: www.reformatorischdagblad.nl

Geld voor Atlantikwall Museum

Het college van burgemeester en wethouders heeft dat gisteren besloten.

„Scheveningen is aanzienlijk getroffen door de Tweede Wereldoorlog”, stelt wethouder Norder (PvdA, Bouwen). „We vinden het van groot belang dat Den Haag stilstaat bij die ingrijpende periode in haar geschiedenis.” Het duingebied van Scheveningen telt 78 bunkers en heeft een ondergronds gangenstelsel met een lengte van bijna 2 kilometer.

Het geld gaat naar de Stichting Atlantikwall Museum Scheveningen, die sinds 2005 zijn best doet voor een dergelijk museum. De stichting heeft de afgelopen jaren plannen ontwikkeld om het gebied met Duitse bunkercomplexen aan de Haagse kust toegankelijk te maken voor een groter publiek. Daarbij wordt de natuur in het gebied niet aangetast.

Het museum wordt gevestigd in een deel van een bunkercomplex, de voormalige Duitse Kustbatterij ”Scheveningen Nord”, in het Oostduinpark. De stichting wil deze zomer een gedeelte van het beoogde bunkercomplex klaar hebben voor groepsbezoeken. Norder liet in april vorig jaar al weten dat de tientallen bezoekers die het afgesloten gebied jaarlijks aandoen, opgeschroefd moeten worden naar enkele duizenden.

De Atlantikwall werd tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers gebouwd. Het was een verzameling bunkers, geschutsopstellingen, obstakels en andere verdedigingswerken die zich langs de Atlantische kust uitstrekte van Noorwegen tot Zuid-Frankrijk.

WEBSITE OVER DE VERZETSSTRIJDER JOHANNES TER HORST

 In Enschede en omgeving waren dat vooral Joodse medeburgers. Ook heeft Johannes met zijn groep aan bevrijdingsacties deelgenomen, waarbij ongeveer 60 verzetsstrijders werden bevrijd, onder andere Frits de Zwerver (Ds. F. Slomp) uit de Koepelgevangenis en 56 verzetsstrijders uit het Huis van Bewaring, beide te Arnhem op resp. 11 mei en 11 juni 1944. De website bevat verder gedichten uit het Geuzenliedboek en aangrijpende tekeningen uit de oorlog.
Voor belangstellenden is het adres: www.johannesterhorst.nl

Lelystad,  januari 2009
Gert Slings