Gepost op

Huis van de luchtmachthistorie

Voor wie het niet wist: het huis van de geschiedenis van de Nederlandse militaire luchtvaart staat in Gilze-Rijen: een echt ‘vliegmuseum’. En het kost niks om het te bekijken. Alleen moet je je paspoort of een ander identiteitsbewijs afgeven om binnen te komen, want het is militair terrein.

Het museum heet Traditiekamer, bestaat al elf jaar en is gevestigd in de voormalige officiersmess op vliegbasis Gilze-Rijen.

In die ruimte wordt de geschiedenis van de Nederlandse militaire luchtvaart verteld tegen de achtergrond van de omgeving waarin de huidige vliegbasis Gilze-Rijen groeide. Dat gebeurt aan de hand van een collectie foto’s, documenten, militaire uitrusting, gebruiksvoorwerpen, vliegtuigonderdelen, communicatieapparatuur, vliegtuigmodellen en maquettes.

Eigenlijk was in de tijd van het beleg van Breda, in 1625, de heide tussen Rijen, Hulten, Gilze en Molenschot, al een legerplaats. "Het terrein Molenheide en Nerhoven is altijd een militaire plek geweest", bevestigt Leo Klerks. Zelf is hij oud-luchtmachtman en samen met oud-collega Dick Melker verantwoordelijk voor de gang van zaken in het museum. Beide mannen worden geassisteerd door Dad’s Army, een groep van zestien enthousiaste, veelal grijzende vrijwilligers.

In 1909 vond boven Etten-Leur en de Molenheide de eerste vliegtocht vanaf Nederlandse bodem plaats. Het gebeurde met een Wright Flyer, een vliegtuig van hout en zeildoek, vervaardigd door de Amerikaanse gebroeders Wright, luchtvaartpioniers en fietsenmakers. Het vliegtuig werd omhoog getrokken door een katapult: met een draad over een katrol en een gewicht eraan dat in een speciaal gebouwde houten toren omlaag viel. De eerste vlucht op 25 meter hoogte, duurde anderhalve minuut. In Frankrijk is een vliegklare kopie van een Wright Flyer nagebouwd die wellicht in 2009, bij het honderdjarig bestaan van de basis, naar Gilze-Rijen komt.

In 1910 werd in Breda de NV. Nederlandsche Vliegvereeniging opgericht, Nederlands eerste officiële vliegbedrijf met als vestiging het vliegveld dat toen nog Molenheide heette. De militaire luchtvaart kwam in 1913.

In de jaren ’30 van de vorige eeuw kreeg Gilze-Rijen een militair én een burgervliegveld. Van de plannen om dat burgervliegveld uit te breiden, kwam door de Tweede Wereldoorlog weinig terecht. Na 1945 is Gilze-Rijen altijd een militaire basis gebleven.

Het militaire deel van de Traditiekamer is het verhaal van de eerste primitieve tweedekkers tot de Apache-helikopters die in Afghanistan de taliban met raketten bestoken. Het civiele deel laat de betrokkenheid van de omgeving zien. Omwonenden in de naburige dorpen die zich altijd nauw verweven hebben gevoeld bij het ‘vliegspektakel’. Die omgeving kreeg voor- en nadelen te verwerken: het vliegveld als bron van werkgelegenheid, en tegelijkertijd een doelwit in tijd van oorlog. In het museum hangen in 1944 vanuit geallieerde bommenwerpers gemaakte, unieke foto’s van bommen die richting vliegbasis vallen en die van de startbaan en omgeving een kraterlandschap maakten.

De vluchtrapporten van de Engelse piloten zijn er na te lezen. Daaruit leer je dat een vlucht van negentien bommenwerpers 229 bommen van elk 500 pond meenam. Hoeveel bommen er op de basis en op de omgeving zijn gevallen, weet Klerks niet: "Maar het zijn er duizenden geweest, in allerlei soorten."

Het verhaal van de vliegbasis Gilze-Rijen is het verhaal van vliegtuigen en helikopters, waarbij de ‘merknamen’ je doen duizelen: Hawker Hunter, Thunderstreak, Northtrop F5, Bolkowhelikopters, Apaches en Cougars, de vliegende hijskranen. Klerks: "Nu zijn er vooral helikopters, maar in de jaren ’60 barstte het hier van allerlei typen vliegtuigen."

De Traditiekamer gaat de harde militaire realiteit niet uit de weg. In een hoek bij een opengewerkte turbinestraalmotor staat een stuk verhakkeld metaal. Klerks: "Het staartstuk van een Apache die in Afghanistan is gecrasht."

– De toegang tot de Traditiekamer is gratis, elke donderdag van 13.30 tot 15.30 uur. Voor groepen van 10 tot 45 personen kan een aparte

afspraak worden gemaakt.

Tel.: 0161-296100

Gepost op

Zwolle zoekt getuigen dumpen munitie

De gemeente wil dat mensen die dumping van munitie hebben gezien of er al dan niet onder dwang aan hebben meegewerkt, een verklaring bij de politie afleggen. De verslagen zijn van belang voor het vervolg van het baggerwerk in de stadswateren, aldus de gemeente.

Na de vondst van de munitie hebben verscheidene mensen zich al gemeld met verhalen over dumping van kisten vol explosieven in de gracht. Voorafgaand aan het baggerwerk is wel historisch onderzoek gedaan, maar van dat verhaal was niets bekend. „De Achtergracht is in de jaren vijftig en zeventig ook al gebaggerd, maar toen is niets gevonden", zei een woordvoerster van de gemeente. Het baggerwerk in deze gracht ligt momenteel stil.

Het afleggen van een verklaring heeft geen enkele persoonlijke consequentie voor de ooggetuigen. Omdat de politie processen–verbaal opmaakt worden de verklaringen als officiële documenten in een onderzoek naar het vervolg van het baggeren meegenomen. Sinds vorig jaar wordt er gebaggerd in de stadswateren. Het 22,5 miljoen euro kostende project is naar verwachting in 2012 afgerond

Gepost op

Twee militairen bijgezet op Brits ereveld

Hun lichamen worden begraven op het Britse ereveld van de algemene begraafplaats in Bergen, zo heeft de gemeente Koggenland gisteren bekendgemaakt.

De Hampden MK1-bommenwerper van het 49e Squadron Royal Air Force stortte in de late avond van 8 november 1941 neer in een weiland. Het vliegtuig was door een Duitse nachtjager tijdens een missie in Bocholt geraakt.

Alle bemanningsleden kwamen om het leven. Twee van hen, de piloten Christoffer Sanders en James D’Arcy, zijn in 1941 in Bergen begraven. De andere twee, de boordschutters Stanley Mullenger en John Kehoe, stonden in Engeland formeel als vermist te boek. Tijdens de bergingsoperatie in september werden hun lichamen aangetroffen.

De twee Britten worden met militaire eer begraven. Op de locatie in Berkhout wordt later in aanwezigheid van de nabestaanden een monument onthuld
bron: www.reformatorischdagblad.nl

Gepost op

Langs oorlogsplekken van Den Bosch

Het zijn allemaal vragen die een antwoord krijgen wanneer medio volgende maand het boek ‘Wegens bijzondere omstandigheden…’ verschijnt. ‘Wegens bijzondere omstandigheden…’ handelt over Den Bosch in de bezettingsjaren 1940 – 1944. Bijzonder is dat aan het kloeke boek een historische kaart is toegevoegd. De nummers op de kaart verwijzen naar de oorlogsplekken in Den Bosch en de omringende dorpen Rosmalen, Empel, Engelen en Bokhoven.

"Het boek is een bundel met 18 hoofdstukken, steeds over een ander thema. Het negentiende hoofdstuk is een wandeling door het huidige Den Bosch waarbij geschetst wordt wat zich hier allemaal heeft afgespeeld", vertelt Jac. Biemans, medewerker van het stadsarchief, die de beeldredactie verzorgde.

Op 460 pagina’s staan ruim 200 illustraties, waarvan veel niet eerder gepubliceerde foto’s. Zo zien we dat het stadhuis in de oorlogsjaren omgeven was met tal van borden, vol verwijzingen in het Duits, zelfs vandaar nog naar ‘Stadtmitte’. Den Bosch in oorlogstijd komt op de foto’s ook naar voren als een vrolijke stad waar op straat niets te merken was van de bezetting.

Hoe Den Bosch de oorlog werkelijk beleefde, wordt beschreven in de 18 hoofdstukken die handelen over thema’s als het Dagelijks Leven, de houding van de kerken, het verzet, Joods Leven, Arbeits- einsatz, Duits Bestuur, economie, ziekenzorg, sport, kunst en cultuur.

In het boek komt ook aan de orde in welke mate Den Bosch heulde met de Duitsers. Het Joods Leven in Den Bosch wordt beschreven door Ruud Weismann, die onderzoek verrichtte naar joden in Den Bosch.

Volgens officiële tellingen vielen er 515 Bosschenaren ten offer aan het oorlogsgeweld. ,,Vast staat dat het aantal joodse mensen dat tijdens de oorlog uit Den Bosch is weggevoerd, procentsgewijs groter is dan in Eindhoven, Tilburg en Breda. Of er hier ook meer NSB’ers en verraders zaten, durf ik niet zomaar te zeggen", zegt Theo Hoogbergen, een van de initiatiefnemers.

"De collaboratie in Den Bosch is echt zo’n thema dat dit boek bijzonder maakt. We hebben bewust niet voor anonimisering gekozen. Er worden namen genoemd. We hebben het idee dat dat inmiddels wordt geaccepteerd en huidige generaties niet wordt nagedragen."

De geschiedschrijving van Den Bosch gedurende de Tweede Wereldoorlog beperkte zich tot nu toe vooral tot de bevrijding in oktober 1944. ‘Wegens bijzondere omstandigheden…’, vult daarmee een leemte. ,,Het is een groot overzichtsboek met thema’s die weer aan kunnen zetten tot deelstudies. Omdat voor elk hoofdstuk een limiet gold van zesduizend woorden, is er veel gesneuveld. Elk hoofdstuk had veel groter kunnen zijn, zo veel valt er te vertellen", aldus Biemans.

Aan het boek is 2½ jaar gewerkt. "René Kok, docent op het Sint- Janslyceum kwam met het idee voor dit boek naar mij toe. Hij stelde voor dat we het met zijn tweeën gingen doen. Daar heb ik voor bedankt. Dan zou het tien jaar gaan duren, ik wilde er deskundigheid op meer terreinen bij hebben", vertelt Hoogbergen (1926), die in het onderwijs werkzaam is geweest en een deel van de oorlog in Den Bosch beleefde. Hoogbergen: "We hebben auteurs gezocht, ieder met deskundigheid op een afzonderlijk terrein. We vreesden aanvankelijk voor overlapping, dat is reusachtig meegevallen en de keuze voor een bundel met afzonderlijke verhalen is zelfs een winstpunt geworden."

Sponsors, waaronder de gemeente Den Bosch, maakten het mogelijk dat René Kok een dag per week kon worden vrijgemaakt van zijn schoolverplichtingen om in nationale archieven naar Bossche elementen te speuren.

In de archieven werd zo veel materiaal opgedoken dat er gemakkelijk een dvd aan het boek had kunnen worden toegevoegd. "Daar is om praktische redenen van afgezien. Het is al een hele klus om dit boek op tijd klaar te krijgen voor het congres op 19 april in het Jeroen Bosch Centrum waar alle auteurs in gesprek gaan over hun onderwerp", aldus Biemans.

Gepost op

CIA ontkent stadhoudersbrief te bezitten

De CIA zegt dat de brief -waarvan het bestaan altijd betwist is- niet in zijn archief ligt en ook het Nationaal Archief van de Verenigde Staten weet niet van een briefje waarin de prins in 1942 aan Hitler zou hebben meegedeeld dat hij stadhouder over Nederland zou willen zijn onder Duits bestuur.

De Franse geheim agent Jan Heitink -voormalig adjunct-hoofdredacteur van De Telegraaf- heeft altijd gezegd jaren geleden van een CIA-medewerker te hebben gehoord dat de brief vanaf 17 maart dit jaar openbaar zou kunnen komen.

Zie ook: "Stadhoudersbrief uit de kluis, of toch niet"

Gepost op

Australisch scheepswrak WWII gevonden

De HMAS Sydney zonk tijdens een gevecht met de Duitse hulpkruiser Kormoran in november 1941. Alle 645 mannen aan boord van het Australisch schip kwamen om het leven. Van de Duitse gevechtsschip werd het merendeel van de 397-koppige bemanning gered.

Zaterdag werd het wrak van de Kormoran op 150 kilometer ten westen van Australië gevonden. De HMAS Sydney lag 22 kilometer verderop.

Gepost op

Schindler-Joden weer in Krakau

Voor sommige overlevenden was het de eerste keer sinds de oorlog dat ze weer in Krakau waren.

De overlevenden liepen, vergezeld door honderden mensen, van de wijk Podgorze, waar het ghetto in 1941 werd opgezet, naar het concentratiekamp Plaszow waar de nazi’s Joden als slavenarbeiders gebruikten. De laatste Joodse inwoners van Podgorze werden vanaf maart 1943 vermoord of naar Plaszow afgevoerd.

Toen Plaszow in 1944 moest sluiten wist Schindler 1200 Joden van de dood te redden door de nazi-autoriteiten ervan te overuigen dat hij ze nodig had als werkkrachten in een nieuwe fabriek in Brunnlitz in Tsjechoslowakije. De Amerikaanse regisseur Steven Spielberg maakte van zijn verzetsdaad later de succesvolle film Schindler’s List.
bron: www.brabantsdagblad.nl

Gepost op

Duits scheepswrak WWII bij Australië ontdekt

Rud zei dat het wrak van de Duitse hulpkruiser Kormoran 150 kilometer ten westen van het West-Australische Shark Bay ligt. De Kormoran zou verantwoordelijk zijn voor het zinken van de nooit gevonden HMAS Sydney in november 1941 met 645 mensen aan boord. ,,Dit is een belangrijk stukje van een 65 jaar oude puzzel”, aldus Rudd.

De HMAS Sydney zonk tijdens een gevecht met de Kormoran op weg van Australië naar Sumatra. De Kormoran zonk ook, maar het overgrote deel van de 397-koppige bemanning werd gered.

Gepost op

Nazitanks te koop in Bulgarije

De nazitanks zijn vergeten na het einde van de Koude Oorlog, maar kwamen in december weer in het nieuws. De politie arresteerde dieven die een zeldzaam model tank hadden gestolen en het voertuig naar Duitsland wilden smokkelen. Om de overgebleven tanks veilig te stellen worden ze geveild of aan oorlogmusea cadeau gedaan. De eerste veiling vindt plaats op 19 maart.

De prijs voor een tank kan in de miljoenen euro’s lopen. Een aantal jaren geleden bood een Russische verzamelaar 3,2 miljoen euro voor een Duitse Panzer IV tank.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog kreeg Bulgarije 200 tanks van de nazi’s. In 1944 kwam een communistisch regime aan de macht in het land, dat zich later aansloot bij het Warschaupact. Tijdens de Koude Oorlog werden de tanks ingegraven aan de Turkse grens. De autoriteiten zetten ze in ter verdediging tegen de NAVO-landen

Gepost op

Amsterdamse verzetsheld krijgt onderscheiding

 Landweer werkte in de oorlog op het bevolkingsregister en vervalste persoonsbewijzen voor Joden. Hij moest zijn werk met de dood bekopen, in juli 1944 werd hij in kamp Vught gefusilleerd. Bij de onderscheiding horen een oorkonde en een medaille. Landweers naam komt op een eremuur in Jeruzalem te staan. Sinds de Tweede Wereldoorlog zijn 22.300 mensen op deze manier door Israël onderscheiden, onder wie 4900 Nederlanders.

Nabestaanden van Landweer hadden hem voorgedragen voor de onderscheiding