Gepost op

Hattem gedenkt Joodse inwoners met plaquette

Het pand heeft niet meer de functie van bedehuis. In Hattem bestaat geen Joodse gemeenschap meer. In het gebouw aan de Achterstraat huist tegenwoordig een reclamebureau. De historie van de voormalige synagoge dreigde in de vergetelheid te raken. Eigenaar John Marsman vatte daarom het plan op om er een tastbare herinnering aan de Joodse gemeente in Hattem te realiseren. Plaatsgenoot Edwin van der Wolf bood hem aan de namen te achterhalen van de in de Tweede Wereldoorlog weggevoerde Joden die aangesloten waren bij de lokale gemeenschap.

„De sjoel -gesticht in 1873- had rond de oorlogsjaren niet meer dan zo’n vijftig leden”, vertelt Van der Wolf. „Zij kwamen vooral uit Hattem, Heerde en Epe. De meesten van hen werden gedeporteerd en in kampen vermoord. Slechts enkelen wisten onder te duiken en de oorlog te overleven.” Het interieur van de synagoge kwam beschadigd uit de oorlog en de Thorarollen gingen verloren. De Joodse gemeente van Hattem werd in 1954 bij die van Apeldoorn gevoegd. Vanaf 1960 viel ze onder Zwolle.

De Hattemer liep naar eigen zeggen al lange tijd rond met het idee om zich eens wat meer te verdiepen in de historie van het voormalige bedehuis. „Ik kwam er vaak langs en het gebouw maakte me nieuwsgierig naar zijn historische achtergronden.”

Samen met streekarchivaris Gerrit Kouwenhoven zocht Van der Wolf gedurende drie maanden in de burgerlijke stand naar de naamkaarten van Joden uit Hattem en omgeving. „Sommige kaarten stopten in de periode van de oorlog abrupt met het vermelden van gegevens. In zo’n geval hadden we al een vermoeden dat het ging om personen die waren gedeporteerd. We lieten die gegevens controleren bij kamp Westerbork, omdat dat een doorvoerkamp was. Het bleek allemaal exact te kloppen.”

In zijn onderzoek stuitte Van der Wolf op een merkwaardige en tegelijk pijnlijke gebeurtenis uit de oorlogsjaren. „Een Joods echtpaar zat ondergedoken op landgoed Molecaten in Hattem. De kinderen waren elders in het dorp ondergebracht. De moeder kon moeilijk van hen loskomen en ging er met haar man regelmatig op uit. Ze brachten met hun gedrag andere onderduikers en het verzet in gevaar. Ondanks herhaalde waarschuwingen bleven ze zich in de buitenlucht wagen. Verzetsmensen hebben hen op 22 april 1944 geliquideerd. Het is -begrijpelijk- een stukje historie dat min of meer in de vergetelheid is geraakt.”

Schrijnend is ook het verhaal van de 57-jarige Marga Zilverberg uit Epe, die op 9 april 1943 -een dag voordat ze gedeporteerd zou worden- de hand aan zichzelf sloeg. De verschrikkelijke realiteit van de Holocaust komt bovendien tot uitdrukking in de dood van vier leden van ??n gezin: Michel Klatzer (51), zijn vrouw Betje (63) en hun zoons Abraham (23) en Andries (23).

De zoektocht naar namen mag dan afgelopen zijn, Van der Wolf wil zich nog verder verdiepen in de persoonlijke geschiedenis van de weggevoerde Joden uit Hattem, Epe en Heerde. „Ik wil een soort gedenkboek maken en dat in het reclamebureau van Marsman leggen. Of het samenstellen van een dergelijk boek kans van slagen heeft, is nog de vraag. Helaas zijn ontzettend veel gegevens in de oorlog verloren gegaan.”

Gepost op

Jongens vinden brisantbom

Dat liet een woordvoerder van de politie in Flevoland maandag weten.

Een getuige zag dat de jongens een groot gat aan het graven waren en waarschuwde de politie. Die sprak de jongens aan, waarna duidelijk werd dat ze een bom aan het uitgraven waren. Ze hadden het explosief met een metaaldetector gevonden.

De politie zette de vindplaats af en waarschuwde het Explosieven Opruimingscommando (EOC). Omdat de bom niet in bewoond gebied lag, hoefden er geen woningen ontruimd te worden. De EOC heeft de bom maandagochtend gecontroleerd tot ontploffing gebracht.

Brisantbommen werden in de Tweede Wereldoorlog gebruikt om zo veel mogelijk schade aan te richten.

Vlak bij de vindplaats van de bom ligt camping RCN Zeewolde. De EOC moet volgens campingdirecteur Jan Klop over zijn terrein om bij de bom te kunnen komen. Hij reageert laconiek op het nieuws. „Wij schrikken nergens meer van in Flevoland. We leven nu eenmaal op de bodem van de zee en je weet nooit wat dat oplevert.”

Gepost op

?NSB?burgemeester had het goed voor met Rotterdam”

Waarschijnlijk heeft NSB–burgemeester F. Müller meer bij de bezetter voor elkaar gekregen dan P.J. Oud, die niet heulde met de Duitsers, had kunnen bereiken, stelde Pauw maandag. Het was hem er volgens de historicus niet om te doen de bezetter naar de mond te praten. In oktober 1941, nadat Oud zijn functie had neergelegd, volgde vooraanstaand NSB’er Müller hem op. Die begreep dat zijn benoeming met gemengde gevoelens werd ontvangen.

Gepost op

Protest bij onthulling monument verzetsheld Anton de Kom

„Anton de Kom moet op een waardige manier herdacht worden. We willen geen naakte man. We willen een aangekleed beeld", aldus een van de betogers. De politie moet er aan te pas komen om de boze demonstranten te kalmeren.

De organisatie heeft opgeroepen rekening te houden met de familie van De Kom die bij de onthulling aanwezig is en vraagt de betogers om zich respectvol te gedragen.

Het bronzen standbeeld van de hand van Jikke van Loon heeft een plekje gekregen bovenaan een monumentale trap aan het gelijknamige Anton de Kom–plein. Van Loon kwam als winnaar uit de bus bij een wedstrijd waaraan nog drie kunstenaars meededen.

De jury, waarin onder anderen de zoon van de verzetsheld zitting had, oordeelde dat haar beeld „de beste verbeelding geeft van het strijdbare karakter van De Kom." Bovendien, zo oordeelde de jury, weet het kunstwerk mensen van dichtbij ?n veraf te raken.

De betogers, verenigd in het "Comit? een waardig standbeeld van Anton de Kom" denken daar anders over. „Hij staat in Nederland symbool voor het Surinaamse en zwarte bewustwordingsproces. Hij is het gezicht van het antikoloniale denken. Dat deze man vervolgens levenloos, halfnaakt en met vergrote geslachtsdelen zal worden afgebeeld in Europa wordt als beledigend ervaren." Het protest moest een Surinaamse begrafenis voorstellen, geheel met lijkkist en rouwstoet. Daarmee willen ze het monument symbolisch begraven.

De kunstenares gebruikte als uitgangspunt de eerste regel uit het gedicht „Vaarwel, Akoeba, vaarwel!" van De Kom. Het oorspronkelijke ontwerp maakte Van Loon uit een gele kabbes, een boom die zij speciaal liet verschepen uit het binnenland van Suriname. Zij zag daarin een gelijkenis met de verzetsheld omdat ze hem betitelde als een man „uit het goede hout gesneden." Het uiteindelijke standbeeld is echter in brons uitgevoerd.

De Nederlanders verbanden Anton de Kom in 1933 uit Suriname vanwege zijn nationalistische strijd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog raakte hij betrokken bij het verzet tegen de Duitsers. In 1944 werd hij gearresteerd en belandde hij in de concentratiekampen Sachsenhausen en Neuengamme. Vlak voor het einde van de oorlog overleed hij in gevangenschap.

Gepost op

?Geschiedschrijving over Joden klopt niet?

Die kritiek uit de Amsterdamse auteur I. Vuijsje in zijn donderdag verschenen boek ”Tegen beter weten in. Zelfbedrog en ontkenning in de Nederlandse geschiedschrijving over de Jodenvervolging”.

Vuijsje stelt dat onder anderen de bekende geschiedschrijver dr. Loe de Jong, auteur van het standaardwerk ”Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog”, de feiten op dit punt niet juist weergeeft.

De stelling van De Jong dat de meeste Nederlanders niet wisten welk verschrikkelijk lot de weggevoerde Joden wachtte, deugt volgens de Amsterdamse auteur niet. Vuijsje zegt dat velen w?l al in de oorlog beseften dat Joden werden vermoord in vernietigingskampen.

Woordvoerder David Barnouw van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) vindt de stelling dat Nederlandse geschiedschrijvers de historie geweld aandoen „nogal vergaand.”

Dr. Loe de Jong maakt wel degelijk melding van geruchten over massavernietiging van Joden ten tijde van de oorlog, zegt Barnouw. „Loe de Jong worstelt met dat punt. Hij zegt dat sommige mensen het wisten of konden weten, anderen vreesden de vernietiging van Joden en weer een andere categorie kon of wilde het niet geloven. Het is ook onbegrijpelijk: de systematische vernietiging van miljoenen Joden. Vergeet niet dat we nu in de schaduw van Auschwitz leven. We hebben nu meer kennis over wat er is gebeurd. In de oorlog was dat anders. Toen was Duitsland, weliswaar geleid door de bende van Hitler, voor velen nog het fatsoenlijke land van iemand als Goethe.”

Gepost op

Koningin reikt militaire Willemsorde uit

Het kabinet besloot in 1952 om geen militaire dapperheidsonderscheidingen meer uit te reiken voor heldendaden in de Tweede Wereldoorlog. Dat is daarna ook nooit meer gebeurd, aldus een woordvoerster van Defensie. Maar voor Sosabowski en zijn brigade kan een uitzondering worden gemaakt, omdat koningin Wilhelmina hen in 1946 al eens voordroeg voor de Willemsorde. „Er lag dus een aanvraag van voor 1952”, legt de woordvoerster uit.

Prins Bernhard noemde het in 2004 „ongelooflijk nalatig” dat Sosabowski en zijn mannen geen onderscheiding kregen voor hun aandeel in de bevrijding van Nederland. Volgens de overleden prins hield de Britse generaal Montgomery dat persoonlijk tegen. Montgomery zei na de oorlog dat het mislukken van de Slag om Arnhem gedeeltelijk de schuld van Sosabowski was.

Prins Bernhard, die het ook niet zo goed met Montgomery kon vinden, vond het „een typisch verschijnsel van Engelse leidinggevende militairen dat zij het bijzonder onaangenaam vinden als iemand bewijst dat zij ongelijk hebben gehad".

Sosabowski was een van degenen die vooraf twijfels had over het welslagen van de dramatisch mislukte Slag om Arnhem.

Sosabowski is tot zijn overlijden in 1967 vaak bij de Airborne Herdenkingen in Oosterbeek geweest en daar veelvuldig mondeling geëerd.

Zijn nabestaanden krijgen voor hem persoonlijk uit handen van koningin Beatrix een Bronzen Leeuw, na de Willemsorde de hoogste Nederlandse onderscheiding voor dapper militair gedrag.

Bron: www.refdag.nl

Gepost op

Doodgewaande soldaat WO II in Oekraïne

De inmiddels 83-jarige Ishinosuke Uwano brengt woensdag voor het eerst in ruim zestig jaar weer een bezoek aan zijn vaderland, maakte het Japanse ministerie van Volksgezondheid maandag bekend.

De man diende tijdens de Tweede Wereldoorlog als soldaat op het Siberische schiereiland Sachalin. De autoriteiten registreerden de vermiste volgens het persbureau Kyodo in 2000 officieel als oorlogsslachtoffer.

Uwano blijkt echter in Oekraïne te wonen, waar hij ook een gezin heeft gesticht. Een kennis van de bejaarde man nam vorig jaar contact op met de Japanse ambassade in de voormalige Sovjetrepubliek. Medewerkers konden zijn identiteit na gesprekken vaststellen.

Bron: www.refdag.nl

Gepost op

?Onderzoek naar Velser affaire?

„We willen een onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek hierover stimuleren en ondersteunen”, aldus Braam.

De Velser affaire gaat over hardnekkige geruchten dat in de laatste jaren van de Tweede Wereldoorlog linkse verzetsmensen zijn verraden aan de Duitse bezetter. Dit zou volgens Braam zijn gebeurd op initiatief van de Nederlandse regering in Londen. Politiemensen uit Velsen zouden daarbij een dubieuze rol hebben gespeeld. De affaire werd in 2004 opgerakeld in het boek ”Het Schandaal” van Conny Braam.

De stichting is in het leven geroepen omdat overheden tot nu toe niet over de brug kwamen met geld voor onderzoek naar de affaire. De stichting wil particulier onderzoek van nabestaanden coördineren, archieven en documenten bijeen brengen en fondsen werven waardoor wetenschappelijk onderzoek mogelijk wordt.

„Dit is een zaak die al jaren sleept”, zegt Braam. „De waarheid hierover moet aan het licht komen.” Volgens haar zijn naar aanleiding van haar boek veel documenten boven tafel gekomen, die haar stelling over de affaire ondersteunen. „Linkse verzetsmensen zijn gedood omdat ze na de oorlog te veel invloed zouden krijgen in de politiek”, aldus Braam. „Een van de bekendste voorbeelden hiervan is verzetsstrijdster Hannie Schaft.”

Volgens de schrijfster zijn veel oude mensen in Velsen beledigd door de houding van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD), die de zaak volgens hen zou bagatelliseren en 25.000 euro vraagt voor een vooronderzoek.

Bron: www.refdag.nl

Gepost op

5 Mei Bevrijdingsdag

Ook Netwerk stond vorig jaar stil bij de een donkere bladzijde van de Bevrijding.
In Netwerk een reconstructie van de schietpartij tijdens het bevrijdingsfeest op 7 mei 1945 op de Dam in Amsterdam. Duizenden mensen vierden het einde van de oorlog toen er vanuit het gebouw van de Grote Club werd geschoten door Duitse soldaten die nog niet naar Duitsland waren teruggekeerd.

Klik hier om de uitzending te bekijken

Gepost op

Programma 4 mei

Voor het officiele programma van de Dodenherdenking kijkt u op: http://www.herdenkenenvieren.nl/hev/4.mei/programma4mei

Ter gelegenheid van 4 mei, staat het programma Andere Tijden stil bij de Tweede Wereldoorlog middels interessante documentaires. Zo ook over Onderduik op stand.

Drie Brabantse notabelen, die weigerden in Duitsland te gaan werken, doken tijdens de oorlog onder in een boshut, met een goed boek en de jeneverfles onder handbereik. Het bijzondere is: ze hebben hun onderduik gefilmd, en die film komt nu pas boven water.

Klik hier om de film te bekijken