Gepost op

‘Verzet in NO-Overijssel was actief’

Harm de Lange was in de Tweede Wereldoorlog koster in de Gereformeerde Kerk van Mari?nberg en lid van een verzetsgroep die hulp gaf aan onderduikers en neergeschoten piloten. Met de bevrijding in zicht, kreeg de ondergrondse opdracht de wissels van het station in zijn woonplaats te saboteren. Bij de actie raakten ze in een vuurgevecht met de Duitsers. Harm werd getroffen en viel neer. De andere verzetsmensen vluchtten weg. Als afschrikwekkend voorbeeld lieten de Duitsers hem liggen. Op 25 maart 1945 bloedde hij daar, op de plaats voor het station, dood.

Zijn levenseinde is verbonden met dat van ds. P.H. Wolfert. Een van de overlevenden van de spoorwegaanslag raakte gewond, maar wist te ontkomen naar de boerderij van Hulzebosch/Hofstede buiten Mari?nberg waar de gereformeerde predikant en zijn gezin zich schuil hielden.

Wolfert had zich beziggehouden met clandestiene activiteiten als het luisteren naar Radio Oranje en het verbergen van onderduikers. De waarschuwing van de verzetsman om te vluchten, sloeg hij in de wind. De beulen van kamp Erika uit Ommen pakten hem op. Hij moet vermoed hebben wat hem te wachten stond, want voor zijn wegvoering gaf hij zijn trouwring aan zijn vrouw. Na een verblijf in de cel werd hij met anderen gefusilleerd op de Wierdenseweg bij Almelo. Hij stierf in jacquet, de normale dracht voor een dominee in die tijd. Of de bezetter hem op die manier extra wilde vernederen, is niet zeker, maar wel waarschijnlijk.

Egoducumenten

Beide gebeurtenissen hebben een onuitwisbare indruk gemaakt op de toen vijftienjarige Gerrit Heijink. Harm de Lange was de broer van zijn zwager; ds. Wolfert had hij vaak horen preken. De verhalen over hun levenseinde nam hij op in zijn boek Met onvergetelijke moed, oorlog, verzet en bevrijding in Noordoost-Overijssel dat gisteren in het bijzijn van enkele oud-verzetsmensen werd overhandigd aan burgemeester W. Meulman van Hardenberg. De boekhandelaar in ruste (75) las – gesteund door vrouw en kinderen – tijdschriften en kranten uit de oorlogstijd, speurde in archieven en sprak met verzetsmensen, ooggetuigen en nabestaanden. Zijn boek is niet het dorre relaas van ??n auteur geworden. Voor een belangrijk deel bestaat het uit egodocumenten: de oorlogsherinneringen die oud-verzetsmensen of hun kinderen op verzoek van Heijink aan het papier toevertrouwden. Zo komt de dood van ds. Wolfert voor in het relaas van zijn oudste zoon Kees. Veel materiaal is uniek. Voor andere verhalen – bijvoorbeeld over de legendarische ds. Slomp uit Heemse, oprichter van de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers (LO) – putte hij uit bestaande bronnen. Alle verhalen schreef hij als het ware aan elkaar met zijn eigen ervaringen en grote kennis van de oorlog in Hardenberg en wijde omtrek.

Wat was zijn motief om dit boek samen te stellen? Bij de voorbereiding van de viering van zestig jaar bevrijding in Hardenberg zegde hij toe de verhalen te boekstaven. Veel leden van de ondergrondse waren immers al hoogbejaard of al overleden. ,,Ik wilde voorkomen dat al deze verhalen verloren zouden gaan.”

Stilletjes

Heijink wekt de indruk dat de bewoners van het noorden van Overijssel zeer actief waren in het verzet. In het boek Het Grote Gebod over de LO van Slomp staat dat er in dit gebied weinig schokkende gebeurtenissen zijn geweest. ,,Dat is niet waar”, spreekt Heijink tegen, ,,er is hier heel veel gebeurd, niet het minst door de aanwezigheid van kamp Erika in Ommen en een afzetterrein in Stegeren waar de geallieerden spionnen en goederen dropten. Maar de inwoners van dit gebied gingen stilletjes hun gang. Ze stonden er zich ook niet op voor; dat is een beetje de Saksische aard van de bevolking.”

Hij durft te stellen dat het verzet in Noordoost-Overijssel groter was dan in andere delen van het land. ,,Er waren hier overvallen op distributiekantoren en bevolkingsregisters om te voorkomen dat mannen te werk werden gesteld. Op talloze boerderijen werden onderduikers ondergebracht”, illustreert hij de weerstand tegen de bezetter.

De gereformeerde Heijink steekt zijn geloof niet onder stoelen of banken. In het boek klinkt door dat het verzet vaak religieus ge?nspireerd was. ,,Ik zou de achtergrond van veel verzetsmensen niet graag verzwijgen. Soms had dat ook effect. Ds. Wolfert bijvoorbeeld sloot, v??r hij werd gearresteerd, de maaltijd af met gebed, waarin hij ook bad voor zijn vervolgers. Dat maakte indruk.”

Een apart gedeelte wordt gewijd aan de veertig Joodse inwoners van Hardenberg die werden gedeporteerd en in de gaskamers van Sobibor en Auschwitz omkwamen. De vraag waarom de Joden zonder tegenstand konden worden weggevoerd, blijft onbeantwoord, constateert burgemeester Meulman in het voorwoord van het boek. Daarmee geconfronteerd wijst Heijink erop dat veel Joodse Hardenbergers dachten ‘dat het niet zo’n vaart zou lopen’. Ook zijn er Joodse onderduikers geweest. Maar de vraag naar het waarom is de Overijsselse amateur-historicus te machtig. ,,Ik heb daarop geen antwoord kunnen vinden.”

Bron: ?Nederlands Dagblad

Gepost op

Wereld herdenkt Auschwitz in bittere kou

De herdenking werd bijgewoond door ruim duizend overlevenden en ongeveer vijftig Russische bevrijders. Koningin Beatrix en premier Balkenende waren namens Nederland aanwezig.

De ceremonie begon met het geluid van de stoomfluit van een trein. De meeste slachtoffers van de nazi-terreur werden per trein vervoerd naar de vernietigingskampen. Met gebeden, het branden van kaarsen en het leggen van bloemen werden de slachtoffers herdacht.

Staatshoofden en regeringsleiders riepen op tot bezinning en waarschuwden voor een opleving van antisemitisme in het moderne Europa. Overlevenden en bevrijders vertelden het gruwelijke verhaal van wat zich heeft afgespeeld achter de muren van Auschwitz.

De 79-jarige Russische oud-militair Yakov Vinisjenko beschreef de schokkende beelden die al zestig jaar op zijn netvlies staan gebrand. ,,Achter het hek zagen wij joodse, Poolse, Franse gevangenen. Ze huilden en omhelsden ons. Ze waren zeer zwak en ziek, zagen eruit als geraamtes. We durfden niet eens naar hen te kijken.”

,,Het sneeuwde, net als vandaag. Sommigen van ons liepen op blote voeten. Het waren verschrikkelijke dagen”, vertelde de 84-jarige Pool Kazimierz Orlowski, die de gruwelen van Auschwitz overleefde.

De Isra?lische president Moshe Katsav noemde Auschwitz in zijn toespraak ,,de grootste begraafplaats van het joodse volk”. De nazi’s vermoordden in het vernietigingskamp tussen de 1,1 en 1,5 miljoen mensen, van wie de meesten joods waren. In totaal kostte de holocaust aan zes miljoen joden het leven.

,,Vandaag, zestig jaar later, kunnen wij nog altijd niet bevatten hoe en waarom de wereld, in de twintigste eeuw, in staat was te zwijgen ten tijde van de holocaust”, zei Katsav. Het Isra?lische staatshoofd riep de aanwezigen op de geschiedenis niet te laten herschrijven door hen die proberen de holocaust te ontkennen of te bagatelliseren.

De Amerikaanse vice-president Dick Cheney riep toekomstige generaties op het kwaad niet te vergeten, het bij de naam te noemen en te bestrijden. ,,Op deze plaats worden wij eraan herinnerd dat deze immense wreedheid niet gebeurd is in een onbeschaafd, afgelegen deel van de wereld, maar in het hart van de beschaafde wereld”, zei Cheney.

Tijdens een forum voorafgaande aan de offici?le herdenkingsplechtigheid waarschuwde de Poolse president Aleksander Kwasniewski dat de wereld nog lang niet altijd de droeve lessen van de misdaden van de nazi’s ter harte neemt. Daarna speldde hij vier voormalige militairen van het Rode Leger, die betrokken waren bij de bevrijding van Auschwitz op 27 januari 1945, een onderscheiding op.

De Franse president Jacques Chirac riep zijn landgenoten op hun verantwoordelijkheid te aanvaarden voor de deportatie van 80.000 Franse joden tijdens de nazi-bezetting. Zijn Russische ambtsgenoot Vladimir Putin zei dat de hele wereld nog altijd alle reden heeft zich te schamen, temeer daar het antisemitisme nog altijd bestaat en zelfs bezig lijkt aan een opmars.

Paus Johannes Paulus II liet een boodschap voorlezen waarin hij Auschwitz ,,een zwarte bladzijde in de geschiedenis van de mensheid” noemde. Hij wees op het gevaar van ideologie?n die de verachting van de menselijke waardigheid ,,op basis van ras, huidskleur, taal of religie” rechtvaardigen.

Bron: ?Nederlands Dagblad

Gepost op

Bevrijdingsfestival

Vormgeefster/kunstenaar Marjo Dirks uit Tilburg heeft op verzoek van NM Kamp Vught een kraampresentatie voor het Mondiaal Paviljoen ontworpen die vrijheid en onvrijheid symboliseert. Het Textielmuseum heeft een doek geweven op basis van het patroon van de kampkleding die gevangenen droegen. Enkele handige vrijwilligers hebben een constructie gemaakt en honderden lapjes tot een tweede doek genaaid. Met citaten over (on-)vrijheid in de ‘zakjes’ op deze doek nodigt NM Kamp Vught u uit om op te schrijven wat vrijheid voor u betekent.
Verschillende maatschappelijke organisaties hebben activiteiten georganiseerd rondom het thema ?Vrijheid delen is de kunst!?, zoals Mensen in Nood, het Nederlandse Rode Kruis, Divers, Unicef, Oikos, COC, War Child en Vluchtelingenwerk.

MUZIEKPROGRAMMA OP DE PARADE
12:00 Opening door Jan Peter Balkenende en de Keniaanse acrobaten van Jambo Fire.
12:45 Ali B + band
13:15 Kasba
14:00 The Toasters
15:10 Cheb Balowski
16:20 Zuco 103
17:30 Ska Cubano
18:40 Gertrudis
19:40 De Amsterdam Klezmer Band
20:50 Omar Ka & The Fula Band
21:50 Oba?oko

Op het Kerkplein zijn optredens van de percussiegroep Bruce World Rythme, Ann O’Nymous en Tango Querida. Daarnaast zijn er regelmatig optredens te beluisteren en te bekijken van Jongeren 4-en Vrijheid.

KINDERPAVILJOEN
Op het plein voor het Noordbrabants museum is een kinderpaviljoen ingericht voor kinderen met een tipi-tent, workshops, schminken, foto-expositie Hakim in Zuid-Afrika, Nico de Verhalenman, Theater Tj?-min-?, Theater Onwel, straattheater en voorstellingen van Via del Mondo en het Wereldkinderfeest.

TENTOONSTELLING STADSKANTOOR
In het Stadskantoor kunt u de tentoonstelling van het Niod Oorlogskind bekijken. U krijgt een indrukwekkend beeld van de ervaringen van kinderen in oorlogstijd, zowel 60 jaar geleden als recent in diverse landen van de wereld. Of lees het boekje ?Jong zijn in de oorlog?, waarin jongeren verslag doen van de oorlogservaringen van hun opa?s en oma?s.

AFFICHEGALERIJ
Dit jaar is het thema ?Vrijheid delen is de kunst? in beeld gebracht door 40 VMBO-scholieren uit Noord-Brabant. Zij hebben affiches ontworpen en deze zijn verwerkt in vele uitingen op het festival en worden tentoongesteld in het provinciehuis.

Route
Parade, Kerkstraat, Kerkplein, Korte Putstraat, Stadskantoor, Bestuurscentrum en plein voor Noordbrabants Museum.
Vanaf het Centraal Station 15 min. lopen of met stadsbus. Parkeren op transferium De Vliert met gratis bus naar centrum (? 1,50).

Organisatie
Noord-Zuid Bevrijdingsfestival Brabant
Postbus 1395
5200 BK s-Hertogenbosch
email: noordzuidbevrijdingsfestival@planet.nl

Bron:

www.nmkampvught.nl/index.php?id=899

Gepost op

In ochtend van 4 mei herdenkt Hedel oorlogsslachtoffers

Bij het Hedelse oorlogsmonument is er elke vijf jaar een herdenking. Ditmaal is ervoor gekozen ?s ochtends bijeen te komen omdat de gemeenten Maasdriel en Zaltbommel later die dag nog meer bijeenkomsten in diverse kernen hebben.
Nabestaanden, mensen uit het voormalig verzet en oud-strijders die het op prijs stellen er in Hedel bij te zijn, wordt verzocht woensdag 4 mei om 10.15 uur in dorpshuis Gelre?s End te zijn.
Vanaf het dorpshuis volgt een stille tocht naar het oorlogsmonument. De gemeente Maasdriel vraagt belangstellenden even voor 28 april te melden of ze naar Hedel komen: Ria van Noort of Trudi van Heumen, 0418-638411 of -638412.

Bron: Brabants Dagblad

Gepost op

Boekenbeurs Airborne Museum zonnig succces

?

Het stralende zonnetje zorgt gelijk voor een gemoedelijke en gezellige sfeer.
Alle standhouders richten hun kraam in en gaan gauw eens bij de buren kijken.

Wat mij vooral opvalt is de grote verscheidenheid van het boekenaanbod.
Veel , soms zeer zeldzame boeken worden te koop aangeboden.
De prijzen verschillen sterk, terwijl ??n kraamhouder door gezondheidsproblemen
gedwongen is zijn verzameling tegen de halve prijs te verkopen. Op mijn eerste rondje langs de andere kramen kocht ik o.a. The 727th Railway
Operating Battalion in World War Two en Leclerc de Hauteclocque, prachtige
boeken van vlak na de oorlog met een schat aan foto?s. Mijn dag is weer goed
begonnen.

?

Rond een uur of elf wordt het echt druk, veel kijkers met belangstellende
vragen. Opvallend veel, die, nog steeds, de Documentatiegroep ?40-?45 niet
kennen en zeer ge?nteresseerd zijn in de vereniging.
Zoals ieder jaar wordt de Boekenbeurs opgeluisterd door een re-enactmentgroep,
terwijl ?s middags een muziekband een prachtige uitvoering verzorgt.

?

Het is een genot om in het zonnetje te zitten, terwijl de bezoekers van de
gelegenheid gebruik maken om in het Airbornemuseum de nieuwe tentoonstelling
rond operatie ?Amherst? te bekijken.
De standhouders worden uitstekend verzorgd door de catering van het
Airbornemuseum. Koffie, lunch, dames, hartelijk dank!
Zoals ieder jaar komen ook veel leden van de Documentatiegroep ?40-?45 langs, de
meesten gaan weer met gevulde tassen huiswaarts.

Door de vele gesprekken met bezoekers vliegt de tijd en is het voor we er erg in
hebben weer tijd om in te gaan pakken.
Steeds spannend om te zien, hoeveel lege ruimte er door de verkoop is ontstaan.
Ik wil met name mijn zwager Wim bedanken voor zijn hulp op deze dag, samen is
gezellig en ik kan regelmatig eens rondkijken.
Vandaag kunnen we ook voor het eerst ruimschoots gebruik maken van onze nieuwe
visitekaartjes.

Nu begint het wachten op die bezoekers, die zijn overtuigd geraakt van de
voordelen van het lidmaatschap van de Documentatiegroep ?40-?45 en zich als lid
opgeven.
Deze Boekenbeurs is een prima gelegenheid om de naamsbekendheid van de
Documentatiegroep ?40-?45 te vergroten.
Ik wil allen die hebben meegewerkt om van deze dag een succes te maken hartelijk
bedanken voor hun inspanningen!
Het was grandioos, iedereen die niet geweest is heeft zich heel wat prachtige
boeken, zowel koopjes als ook zeldzame buitenkansen laten ontgaan.

? Dirk Docter
?

Gepost op

Jong zijn in de jaren ?40


In de expositie keert de bezoeker terug in de jaren van de jeugd, komt weer
terecht in de huiskamer waar iedereen dicht op elkaar leefde, neemt weer even
plaats in de schoolbanken, speelt de spelletjes uit die tijd en mijmert over de
kalverliefdes, die ondanks alles gewoon opbloeiden. Maar ook andere
herinneringen worden herbeleefd: het gedram van propaganda, het v??r schooltijd
uren in de rij staan voor eten, het verbod voor Joodse vriendjes om mee te gaan
naar het zwembad, de niet meer toegestane populaire swingmuziek, het inslaan van
de bommen?..En dan: de opluchting dat het voorbij is. De expositie is
aangrijpend, intens en overrompelend, bij uitstek geschikt voor jong ?n oud.

De tentoonstelling maakt deel uit van het groots opgezette, grensoverschrijdende
Nederlands-Duitse project "60 jaar Vrijheid". De rode draad binnen dit project
is het verzamelen, vastleggen en toegankelijk maken van het historisch erfgoed,
in de vorm van objecten, maar ook verhalen van burgers en veteranen. Centraal
staat de bezettings- en bevrijdingstijd en de periode van wederopbouw/Europese
samenwerking van de wijde grensregio in de provincie Gelderland en
Nordrhein-Westfalen, waarbij het project zich richt op huidige en toekomstige
generaties. In het kader van dit project is er een speciale telefoonlijn geopend
waarlangs de mensen hun verhaal of voorwerp (ter schenking aan het museum) uit
hun jeugd in oorlogs- en bevrijdingstijd kunnen aanmelden: 024-3976662.

-Einde persbericht-

Expositie ‘Jong zijn in de jaren ’40’: van 22 april tot en met 31 december 2005

Nationaal Bevrijdingsmuseum 1944-1945
Wylerbaan 4 Groesbeek.
Tel. 024-3974404
Internet: www.bevrijdingsmuseum.nl
Openingstijden: Maandag – zaterdag: 10.00-17.00 uur; Zon- en feestdagen:
12.00-17.00 uur

Gepost op

Herdenking en tentoonstelling Mill

Dit jaar is het 65 jaar geleden dat het gevecht bij Mill plaatsvond. Bovendien wordt dit jaar voor het laatst de herdenking in zijn traditionele vorm georganiseerd. Daarom willen wij deze herdenking extra cachet geven in de vorm van een tentoonstelling.


Deze tentoonstelling zal plaats vinden op zondag 15 mei 2005, van 10.00 tot 17.00, in de Concertzaal, Stationsstraat 21 te Mill.
Om een duidelijk en een zo?n compleet mogelijk beeld te geven over de gevechten bij Mill, heeft onze stichting heeft geprobeerd, om zoveel mogelijk materiaal bij elkaar te krijgen. Dit varieert van foto?s tot maquettes en van authentieke voertuigen tot re-enactors.


Ludwig van Dijk
Historische werkgroep,
Sporen van de Oorlog, Mill

Gepost op

Loe de Jong was altijd de man van goed en fout

Dat zei premier Balkenende gisteren in een reactie op het overlijden van dr. Loe de Jong. De historicus overleed gisteren op negentigjarige leeftijd in alle rust na een kortstondig ziekbed. Hij was van 1945 tot 1979 directeur van het RIOD, het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie dat tegenwoordig NIOD heet.
Premier Balkenende sprak in Jeruzalem, na afloop van de opening van het nieuwe Yad Vashem-museum dat gewijd is aan de jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog. ?Het is een heel bijzondere omstandigheid dat het overlijden van Loe de Jong samenvalt met het moment dat velen aan de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog denken bij de opening van het Yad Vashem- museum.? De Jong was van zijn familie de enige die de Tweede Wereldoorlog overleefde. De huidige directeur van het NIOD, prof. dr. J. Blom, noemt het heengang van zijn ?gr?te voorganger? treurig. ?Maar hij was negentig en heeft een prachtig leven gehad, al leed hij erg onder het recente overlijden van zijn tweede vrouw.?
De waarde van ?Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog? is nog altijd buitengewoon groot, vindt Blom. ?Het is nog steeds een geweldige bron voor iedereen die iets over de Tweede Wereldoorlog wil weten. De Jong was de eerste die in de enorme chaos van gegevens orde schiep en op een wijze die ook het grote publiek aansprak, een publiek dat vaak emotioneel betrokken was.?
Blom erkent dat De Jong wel bezig was met goed en kwaad. ?Je moet dat als historicus terugdringen. Ik zou het anders doen, het is niet mijn stijl. Maar dat wil niet zeggen dat zijn reeks niet zeer waardevol is en niet wetenschappelijk.? Oud-CDA-politicus Willem Aantjes, die terugtrad als fractievoorzitter na een vernietigend en onnauwkeurig RIOD-rapport over zijn oorlogsverleden zei gistermiddag ?geen bad feelings? te hebben. ? Ik heb nog wel een b??tje begrip voor wat De Jong destijds zei, maar hij had het allemaal veel beheerster moeten aanpakken. Ik vind het alleen jammer dat we dat nooit persoonlijk met elkaar hebben kunnen uitspreken.?

Bron: Brabants Dagblad

Gepost op

Documentatie -en Militariabeurs in Ede

De Documentatiegroep ’40-’45 is de Nederlandse vereniging van Tweede Wereldoorlog verzamelaars. De vereniging is opgericht in 1963 en telt zo’n 900 leden. De Documentatiegroep ’40-’45 organiseert o.a. documentatie- en militariabeurzen voor haar leden en geeft het maandblad Terugblik ’40-’45 uit.

Gedurende de dag staan er meer dan 30 kramen die U van alles te bieden hebben zoals: boeken, kleding, medailles, documenten, en nog veel meer.

In de middag is er een grote optocht met Keep Them Rolling en muziekkorpsen.
Dit is zeker het kijken waard, de markt zal gewoon open blijven.
Dus kom aanstaande zaterdag naar het Maandereind in Ede want dit mag U echt niet missen.

Jan Ploeg
Beursorganisator
Public Relations