Gepost op

Herinneringsplaquette op tramremise Kootsekade

De Deelgemeente en het 4 mei Comit? Hillegersberg-Schiebroek vinden het belangrijk dat nu, 60 jaar na dato, er een blijvende herinnering komt aan de Razzia van Rotterdam, waar ook veel mannen en jongens uit onze deelgemeente bij betrokken zijn geweest.


De bijeenkomst in de remise begint om 16.00 uur .De tekstschrijver e nzanger Johan Meijer zal enkele liederen ten gehore brengen, o.a. gewijd aan de razzia. De Schiebroekse kunstenares Ieneke van der Kooij heft zich in de geschiedenis verdiept. Zij heeft een bronzen plaquette ontworpen die op donderdag 11 november zal worden onthuld. Na afloop van de bijeenkomst is er gelegenheid om na te praten in het nabijgelegen wijkgebouw de Duikelaar, Anthonie Duijklaan 9.


De Schiebroekse kunstenares Ieneke van der Kooij heeft zich in de geschiedenis verdiept. Zij heeft een bronzen plaquette ontworpen die op donderdag 11 november zal worden onthuld.


SPECIALE OPROEP


Het organiserend comit? zou graag willen dat mensen in de tramremise aan de Kootsekade geweest zijn, de bijeenkomst bijwonen. De bijeenkomst in de remise begint om 16.00 uur.


Nadere informatie wordt u gaarne verstrekt door:


4 mei comit? Hillegersberg-Schiebroek


Margot Leeninga, secretaris

telefoon 010 422 77 28 / 06- 2248 6463


Klik hier om Gerard Martens’ beklemmende verhaal te lezen

Gepost op

Prins Bernhard: de legende voorbij

Toen de Slag om Arnhem was mislukt, werd op 28 oktober 1944 de Nederlandse dubbelspion Christaan Lindemans alias King Kong ontmaskerd en gearresteerd. Lindemans, die vanwege zijn postuur King Kong werd genoemd, stond op goede voet met een naaste medewerker van de prins, Kas de Graaf. Hij had toegang weten te krijgen tot de hoofdkwartieren van prins Bernhard bij Brussel. Op grond van een briefje van De Graaf werd Lindemans geschikt bevonden achter de linies te gaan. Daar heeft hij wat hij wist aan de Duitsers verteld.
.
Ondertussen was prins Bernhard, zonder dat hij enige militaire opleiding had genoten, tot bevelhebber van de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten gepromoveerd. Van zijn kant had de prins bedenkingen gehad over het plan van de geallieerden om een bruggenhoofd te slaan bij Arnhem. Hij had die ook kenbaar gemaakt aan generaal Montgomery en zijn waarschuwingen geuit.
.
Naderhand sprak de prins in Londen openlijk over zijn -achteraf legitieme- kritiek op Montgomery. Maar tot op de dag van vandaag blijft hij ontkennen dat hij King Kong heeft ontmoet. Zoals hij meer dingen heeft ontkend: bijvoorbeeld zijn lidmaatschap van de NSDAP, door dr. Gerard Aalders van het Nederlands Instituut voor Oorlogs Documentatie (NIOD) in 1993 op documenten in Washington gevonden en in 1996 gepubliceerd.
.
Commotie
.
Verschillende publicaties waarin de naam van de prins werd genoemd, hebben in de achterliggende zestig jaar met een zekere regelmaat forse commotie veroorzaakt in de Nederlandse samenleving. Voor Aalders begon dit in 1996 met de publicatie van ?De affaire-Sanders?, een studie die hij met Coen Hilbrink uitvoerde naar de handel en wandel van Wim Sanders, oud-politieman te Enschede. Hilbrink en hij werden zwaar onder druk gezet het een en ander rond prins Bernhard weg te laten dat als een paal boven water stond. Over het feit dat zijn integriteit als historicus in twijfel werd getrokken, zegt Aalders: ?Daar heb ik toen wel een knauw van gekregen.?
.
Vorig jaar kreeg het een vervolg met ?Leonie. Het intrigerende leven van een Nederlandse dubbelspionne?, een boek waaraan Aalders jaren werkte. ?Gek genoeg?, zegt hij in zijn werkkamer in het NIOD, ?ontstaat in Nederland altijd heisa over mijn boeken op het punt waar het Koninklijk Huis ter sprake komt.?
.
Bij ?Leonie? was dat het spraakmakende hoofdstuk 14. Dat handelt over de ?stadhoudersbrief? van prins Bernhard. Wederom vloog de Rijksvoorlichtingsdienst in de gordijnen. Zijne Koninklijke Hoogheid werd belasterd en onrecht aangedaan. Aalders: ?Oude verhalen winden Bernhard nog steeds buitensporig op. In de jaren zestig werd een productie over Oreste Pinto op advies van de BVD en Lou de Jong niet uitgezonden als film. De KRO wilde juist dat deel van het boek ?De fuik? van Oresto Pinto verfilmen dat te maken had met het verraad van Arnhem. Later mocht het stuk over King Kong van W. F. Hermans niet worden opgevoerd.
.
In de jaren zeventig werd Anthony Cave Brown met ?Bodyguard of Lies? ontmoedigd om het stuk over King Kong weg te laten. Verder leverde de verfilming van Ryans ?Een brug te ver? moeilijkheden op. Kortom, iedereen heeft gedoe gehad met passages over King Kong en dat alleen omdat Bernhard zich in zijn eer voelt aangetast. Ik heb hetzelfde gehad in 1996, toen ?De affaire-Sanders? uitkwam, en vervolgens vorig jaar met ?Leonie?.?
.
Getuigen
.
Hoe dat komt, lijkt voor de hand liggend. ?Bernhard voelt zich in zijn professionaliteit aangetast?, meent Aalders. ?Bernhard is de laatste in Nederland die niet gelooft dat hij King Kong op zijn hoofdkwartier heeft gezien terwijl er bosjes getuigen zijn die dat weerspreken. Het punt is dat King Kong in het prinselijke hoofdkwartier Whittouck in- en uitliep en ook bevriend was met Bernhard en met diens staf. En ja, dat kon natuurlijk niet. Men wilde dit niet: een verrader die in- en uitloopt bij een toekomstige prins-gemaal der Nederlanden. Dat is een blamage. Daarover heeft de prins zich altijd opgewonden. Persoonlijk denk ik: Geef het een keer toe en je bent ervan af. Maar dat gebeurt dus niet, men zoekt het steeds weer in het afdichten en afschermen.?
.
Toen de prins begin dit jaar in de Volkskrant van zich afbeet en het als zijn plicht voelde nog een keer voor eigen eer op te komen, rekende hij ook af met de stadhoudersbrief, die niet opgehouden heeft zo nu en dan op te duiken. Hoe zat het ook alweer met die brief? ?Bernhard zou in april 1942 een brief hebben gestuurd aan Hitler waarin hij zich aanbiedt als stadhouder van Nederland. Seyss-Inquart eruit en hij samen met Juliana erin. Dat verhaal heeft Sch?ngarth (de baas van de Duitse politietroepen in Nederland) aan dubbelspionne Leonie Brandt-P?tz verteld.
.
Sch?ngarth was door de Engelsen al ter dood veroordeeld, maar werd voordat hij werd opgehangen naar Nederland gebracht om een aantal vragen te beantwoorden over zijn tijd hier in Nederland. Hij werd ook verhoord door Leonie Brandt, die trouwens geen enkele bevoegdheid had en iedereen om de vinger wond. Tijdens dat verhoor heeft Sch?ngarth verteld dat Bernhard die brief had geschreven. Dat is naar buiten toe gekomen via een rapport van Lientje T.?, aldus Aalders.
.
Geen bewijs
.
?Lientje had tijdens de oorlog als secretaresse voor de SD gewerkt en was ter dood veroordeeld omdat ze de vriendin was van een hogere SD?er. Zij zat bij dat verhoor en heeft dat genoteerd, maar haar stukken werden binnen de kortste keren door de gevangenisdirectie in beslag genomen.
.
Toen mijn boek over Leonie al in de boekhandels lag, bleek dat Lientje T. nog in leven was en heb ik haar opgezocht. Ze blijft erbij dat Sch?ngarth dat verhaal verteld heeft. Hoe ging dat dan? Vroeg Leonie ernaar of begon Sch?ngarth erover? Dat wist ze niet meer, maar ze wist dat er op een bepaald moment gesproken werd over de ?Stadthalterbrief?. Dat was door Leonie vertaald in stadhoudersbrief en dat moet dan in februari 1946 zijn geweest. Sinds die tijd duikt de brief met een zekere regelmaat op.?
.
Sinds de open brief van de prins is er iemand van onverdachte Oranjesignatuur herrezen die heeft verteld dat ook hij de brief heeft gezien. Die man is oud-adjunct-hoofdredacteur van De Telegraaf Jan Heytink, die in het deze maand uit te komen boek van auteur Ton Biesemaat (?De Soltikow Affaire?) wordt genoemd. Deze getuige stelt dat hij de brief bij het Deuxi?me Bureau in Parijs heeft gezien en dat er een verklaring van waarheid bij lag.? Intussen heeft niemand de brief ooit gezien, weet ook Aalders. ?Het is allemaal van ?hearsays?, er is geen spoor van bewijs. Wel houdt de brief de gemoederen sinds 1945 bezig en zolang die brief er niet is, blijft dat zo.?
.
Zou de prins een reden hebben gehad zo?n brief te schrijven gezien zijn achtergrond? ?In 1942 was hij al in Engeland en had daar veel contacten. Toch werd hij daar eerst niet echt vertrouwd door de Engelse geheime dienst. Amerikanen waren wat soepeler, maar de Britten vertrouwden hem niet vanwege zijn verleden bij IG Farben, waar hij medio de jaren dertig had gewerkt. De prins werkte daar voor de afdeling NW7, de statistische afdeling van IG, en die werd ook gebruikt voor spionagedoeleinden. Verder had hij de naam een vrolijke Frans te zijn en was er in oorlogstijd genoeg reden hem op afstand te houden vanwege zijn Duitse achtergrond.?
.
Kleine groep
.
De Slag om Arnhem en de bevrijding zijn volgens Aalders ?glorieus geweest voor een kleine groep mensen.? De prins, aan wie een zekere roekeloosheid en een hang naar avontuur niet kunnen worden ontzegd, maakte zich met zijn jongens enorm gezien met wat kwajongensachtige streken, zoals het stelen van koeien net over de grens. De prins heeft niet gevochten, en als hij vloog, kreeg zijn piloot instructies om niet te dicht bij het front te komen. Hij zou immers een fantastische gijzelaar zijn geweest in handen van de Duitsers.
.
Aalders: ?Wel is Bernhard altijd iemand geweest die het ontzettend goed voorhad met zijn naaste medewerkers en met de mensen die met hem werkten. Hij is heel erg attent en als je een probleem hebt kun je als vriend altijd bij hem terecht. Hij wordt door de jongens op handen gedragen. Het is echter een kring van mensen om hem heen die niet wordt doorbroken. Wie iets zegt ten nadele van de centrale figuur van de kring, krijgt de hele kring over zich heen. Ik denk dat de legendevorming rond Bernhard zo langzamerhand buitengewone proporties aanneemt. En voor legendes heb je geen bewijzen nodig, dat is het leuke van dat genre.?

Bron: Reformatorisch Dagblad

Gepost op

?Zoeken naar verhaal achter verzameling?

Thijs Hellings (26) uit Schijndel weet nog precies dat hij als klein jongetje door zijn vader werd meegenomen naar de plaats waar een straaljager was neergestort. Het maakte diepe indruk.

Op dat moment ontstond zijn interesse voor alles wat met de Tweede Wereldoorlog te maken heeft. Zijn moeder heeft een andere verklaring: ?Hij is gedoopt in een doopjurk van parachutestof. Daar is het al mee begonnen.” Maar ook de verhalen van zijn opa stimuleerden zijn interesse. Die vertelde graag aan zijn kleinzoon over de oorlog, over de duizenden parachutisten die in de omgeving zijn geland en over de vliegtuigen die zijn neergestort. ?En dan ging ik op mijn fietsje overal aanbellen en vragen naar de precieze plaats waar ze neergestort waren.”

Metaaldetector

Dat was vaak ook het moment dat mensen hem vertelden, dat ze nog onderdelen van neergestorte vliegtuigen hadden. Een gedeelte van zijn verzameling kwam mede door deze ontmoetingen tot stand. Ook trok hij erop uit met zijn metaaldetector. Soms vond hij heel bijzondere stukjes metaal. Hij toont een ogenschijnlijk onbenullig stukje oud ijzer met een cijfercombinatie. Zo’n cijfercombinatie vormt voor Thijs dan het begin van een speurtocht. ?Ik vind het belangrijk het verhaal achter de vliegtuigcrashes in deze regio te achterhalen”, zegt hij. Dat levert af en toe heel bijzondere contacten op. Hij spoorde een groot aantal oorlogsveteranen en nabestaanden op.
Hij vertelt over een vrouw aan wie hij precies uit kon leggen waar en hoe haar vader was neergestort. Zestig jaar na zijn dood hoorde voor het eerst wat er met haar vader was gebeurd. Ook de ontmoeting met de vliegers van de neergestorte straaljager was een indrukwekkend moment. Met schietstoelen ontsnapten deze mannen aan de dood. Een van die schietstoelen heeft inmiddels een prominente plaats gekregen in de verzameling. Maar voor Thijs is h?t pronkstuk toch wel de complete uitrusting van een Amerikaanse parachutist.
Jarenlang heeft hij gezocht om de uitrusting compleet te maken. Vooral de witte noodparachute was moeilijk te vinden. ?Die is van mooie witte stof gemaakt. Er werden trouwjurken en doopjurken van gemaakt”, weet hij. Een aantal familieleden, onder wie Thijs zelf, is ook nog in zo’n jurk gedoopt.
Het resultaat van Thijs’ belangstelling voor de Tweede Wereldoorlog, en in het bijzonder de luchtvaart tijdens die periode, is een heel bijzondere collectie voorwerpen. De zolder en de schuur van zijn ouderlijk huis fungeren als opslagplaats en tentoonstellingsruimte. Gelukkig is er af en toe een moment, dat ook een breder publiek zijn pronkstukken kan bekijken. Onlangs gebeurde dat tijdens de Schijndelse Hartem?rt.
Ook de permanente tentoonstelling op Vliegbasis Volkel maakt soms gebruik van voorwerpen uit zijn verzameling. Maar meer nog van de verhalen daarachter. Als lid van de Documentatiegroep Volkel onderzoekt hij de luchtoorlog en de crashes in de omgeving van Volkel.

Keerpunt

Waarmee of wanneer deze hobby stopt? ?Eigenlijk nooit”, denkt Thijs. ?Er is altijd nog wel iets waar naar ik op zoek ben.”
Toch is er wel een keerpunt gekomen in zijn speurtochten met de metaaldetector. ?Er is niet veel meer te vinden. Wat je nu nog vindt, is heel erg geoxideerd.”
En eigenlijk is hij wel tevreden met zijn verzameling. ?Het belangrijkste is toch het achterhalen van het verhaal dat erbij hoort.”
En daar is hij voorlopig nog lang niet mee klaar.

Bron: Brabants Dagblad

Gepost op

Arnhems Oorlogsmuseum

In het Arnhems oorlogsmuseum 40-45 staat sinds vandaag een sofa afkomstig uit EEN van de verblijven van Adolf Hitler. De museumdirecteur zegt bewijs te hebben dat ie ECHT van Hilter is geweest. Er is, volgens deskundigen, geen ander museum in Nederland dat eigendommen van de Duitse dictator heeft. …..Maar juist daarom wil de Arnhemse museumdirecteur dit soort stukken wel in zijn museum laten zien.

Bron: tv Gelderland

Gepost op

Activiteiten rond de 60-jarige bevrijding van de gemeente Loon op Zand

Persbericht

Een comit?, bestaande uit leden van de werkgroep Kaatsheuvel van de stichting Oranjevieringen, de Stichting Slachtoffers Tweede Wereldoorlog en enkele particuliere verzamelaars, organiseert in het kader van de 60 jarige bevrijding van de gemeente Loon op Zand in de periode van 28 oktober t/m 12 november diverse activiteiten. Zo is het mogelijk om in die periode in het gemeentekantoor te Kaatsheuvel een tentoonstelling te bezichtigen, tevens kunt u op dinsdag 2 november een lezing volgen, op 6 november een bevrijdingsconcert van muziekgezelschap Concordia en het koor Echo der Duinen bijwonen en worden er tijdens de opening van de herinrichting van het Vredesmonument op 30 oktober rondleidingen gegeven op het terrein van het voormalig Duitse munitiedepot “De MASt”. Het organisatiecomit? heeft tevens de bedoeling de scholen binnen de gemeente erbij te betrekken en hun met ondersteuning van een lesbrief de mogelijkheid te bieden een bezoek aan de tentoonstelling te brengen.

Belangstellenden kunnen vanaf 28 oktober t/m 12 november in het gemeentekantoor te Kaatsheuvel een tentoonstelling bezichtigen waarbij een beeld wordt gegeven van de gebeurtenissen in de 2e Wereldoorlog, zowel in de wereld als in de drie kerkdorpen van de gemeente Loon op Zand. Niet alleen foto’s, uniformen en munitie, zijn tijdens de tentoonstelling te bekijken, maar ook dagelijkse zaken zoals, zeep, sigaretten, knijpkatten en distributiebonnen zijn er te zien. De tentoonstelling, die in samenwerking met de particuliere verzamelaars Michel van Best uit Kaatsheuvel en Frans en Alexander van Venrooij uit Loon op Zand, georganiseerd is, wordt op 27 oktober in besloten kring geopend.
Bij de opening is, hoogstwaarschijnlijk voor de laatste keer, een delegatie van de 51st Highland Division aanwezig. Deze divisie, die betrokken was bij de bevrijding van de gemeente Loon op Zand, wordt bij aankomst op ludieke wijze vanaf de gemeentegrens tot aan het gemeentehuis begeleid.

Lezing en belevenissen
Op dinsdag 2 november vanaf 20.00 uur kunt u in het gemeentekantoor te Kaatsheuvel een lezing volgen van Jack Didden en Andre van Riel. Dhr. Didden houdt zijn lezing over de bevrijding van Loon op Zand, waarna dhr. Van Riel zijn persoonlijke belevenissen vertelt. Voor de lezing zijn echter een beperkt aantal plaatsen beschikbaar. Gratis kaarten hiervoor zijn af te halen bij het VVV-kantoor te Kaatsheuvel en bij Alexander van Venrooij, Ruimtevaartstraat 34 te Loon op Zand, tel. 0416-363946.

Keep them Rolling
Op zondag 7 november brengt Keep them Rolling in de middag een bezoek aan de tentoonstelling. Deze organisatie bestaat uit leden die nog in het bezit zijn van een voertuig uit de Tweede Wereldoorlog en stellen deze op die dag dan ook tentoon op het Marktplein in Kaatsheuvel. Ge?nteresseerden krijgen de mogelijkheid om vragen te stellen. U kunt tevens op deze dag van 12.00 – 17.00 uur een bezoek brengen aan de tentoonstelling.

Overige activiteiten
Tijdens de opening van de herinrichting van het Vredesmonument, op zaterdag 30 oktober, worden er in het gebied van het voormalig Duitse munitiedepot, genaamd MASt, rondleidingen georganiseerd. De herinrichting van het Vredesmonument is een initiatief van de Lionsclub, afdeling Loon op Zand/Udenhout.
Muziekgezelschap Concordia en het koor Echo der Duinen organiseren op 6 november in De Werft te Kaatsheuvel vanaf 20.30 uur een bevrijdingsconcert genaamd “Happy days are here again”. Het programma bestaat vooral uit muziek en liedjes die tijdens de bevrijdingsdagen ten gehore werden gebracht. De entree is gratis.

Openingstijden gemeentekantoor
De tentoonstelling is te bezichtigen in het gemeentekantoor te Kaatsheuvel, Nieuwe Markt 1, van maandag t/m donderdag van 08.30 – 12.30 uur en van 13.30 – 17.00 uur en op de vrijdag van 08.30 – 12.30 uur.

Noot voor de redactie: voor nadere info kunt u zich wenden tot Kees Grootswagers, tel. 0416-278971.

Gepost op

Donner: Anne Frank niet Nederlander maken

,,Dan moeten we alsnog het schaamrood op de kaken krijgen”, schrijft Donner donderdag in een opiniebijdrage in Trouw. Alleen Anne Frank Nederlander maken, zou mogelijk in strijd met de Grondwet zijn, omdat andere vervolgde niet-Nederlanders niet alsnog genaturaliseerd worden. Bovendien zou er speciaal voor Anne Frank een wet moeten komen. Ook dat zou strijdig met de Grondwet zijn, voert Donner aan.

Overigens vindt de minister dat Anne Frank allang door assimilatie een Nederlandse geworden was en zij inmiddels een internationaal symbool is. ,,Anne Frank is niet van ons; zij is van de wereld.”

KRO

De KRO had zich sterk gemaakt voor het Nederlanderschap voor Anne Frank omdat ze is genomineerd voor de titel ‘De grootste Nederlander’. De omroep zendt het gelijknamige programma maandagavond uit. Het ministerie van Justitie liet zaterdag ook al weten dat de naturalisatie van Anne Frank volgens de wet niet kan.

De KRO zei donderdag dat de omroep Anne Frank graag de Nederlandse nationaliteit gegund had. ,,Maar het maakt voor ons geen verschil als ze niet officieel wordt genaturaliseerd. Er is nooit sprake van geweest om Anne Frank, door haar niet-Nederlandse status, van de lijst met genomineerden te halen”, liet een woordvoerster van de KRO weten. ,,De opvatting van de minister maakt de verdiensten van Anne Frank voor Nederland er niet minder om. Dat ze hoog zal gaan eindigen, lijkt inmiddels duidelijk”, zei de woordvoerster.

Bron: Brabants Dagblad

Gepost op

Ontruiming Kamp Vught herdacht

Kamp Vught was tijdens de Tweede Wereldoorlog het enige SS?concentratiekamp buiten Duitsland. Het kamp werd opgericht omdat de doorgangskampen in Amersfoort en Westerbork de toenemende stroom gevangenen niet konden verwerken. In tegenstelling tot andere buitenlandse kampen werd Kamp Vught opgezet naar het model van kampen in nazi?Duitsland. Kamp Vught viel ook rechtstreeks onder commando van het SS?hoofdkantoor in Berlijn.

Vlak voor de bevrijding van Zuid?Nederland in september 1944 werd het concentratiekamp ontruimd. Begin september vonden de laatste massale executies plaats op de fusilladeplaats, even buiten het kamp. In die maand alleen al werden 142 verzetsstrijders om het leven gebracht. In totaal werden ruim 330 mannen op de fusilladeplaats neergeschoten.

Tijdens de herdenkingsceremonie werd onder meer stilgestaan bij de jongste gevangene die in Vught is ge?xecuteerd. Vlak voor de ontruiming van het kamp executeerden de SS de net 18?jarige Vitesse?voetballer Jan Herberts. Herberts vormde tijdens de oorlog samen met een aantal vrienden een verzetsgroep en werd eind augustus 1944 gearresteerd en ge?xecuteerd

Bron: reformatorisch dagblad

Gepost op

Afrika vraagt Europa landmijnen uit WO II te verwijderen

De oproep werd vrijdag gedaan aan het eind van een conferentie over landmijnen van de Afrikaanse Unie. In een slotcommuniqu? werd gezegd dat de Europese landen die de mijnen hebben gelegd een ?redelijk percentage? van hun begroting zouden moeten bestemmen voor het opruimen van de mijnen.

Groot?Brittanni? en Duitsland hebben miljoenen mijnen in Afrika geplant, vooral tijdens de slag bij El Alamein in Egypte. Van die krachtmeting tussen de veldmaarschalken Bernard Montgomery en Erwin Rommel, die een keerpunt in de oorlog betekende, resteren nog zeker zeventien miljoen mijnen. Het ruimen daarvan zal volgens Egyptische experts zo?n twintig miljard dollar kosten. Het is de morele verantwoordelijkheid van de oorlogvoerende partijen om daaraan bij te dragen, vinden de Afrikanen.

De bijeenkomst in Addis Abeba gaat vooraf aan een topconferentie over de uitvoering van het Verdrag van Ottawa, dat landmijnen verbiedt en beoogt voor 2009 alle achtergebleven landmijnen te verwijderen. Het verdrag is door 143 landen geratificeerd, waaronder 48 Afrikaanse landen. De enige Afrikaanse landen die niet hebben getekend zijn Egypte, Ethiopi?, Libi?, Marokko en Somali?.

Sinds de conventie in 1999 van kracht werd is het aantal van 35.000 slachtoffers van mijnen per jaar gehalveerd. Naar schatting 37 miljoen mijnen zijn geruimd, maar er zijn er nog zo?n tweehonderd miljoen over.

Bron: Reformatorisch dagblad

Gepost op

Het gelijk van ?een rechtse avonturier?Generaal De Gaulle kon Roosevelt tijdens

Met deze woorden richt de Franse generaal Charles de Gaulle zich op 25 augustus 1944 voor het stadhuis van Parijs tot de inwoners van de Franse hoofdstad. ?s Middags heeft de leider van de Vrije Fransen na vier jaar afwezigheid zijn voeten weer op Parijse bodem gezet. Een dag eerder zijn de eerste tanks van de Tweede Pantserdivisie van generaal Philippe Marie Leclerc het stadhuisplein opgerold. Parijs, dat door Hitler met een totale verwoesting was bedreigd, is na vier jaar onderdrukking weer vrij.

In zijn toespraak rept De Gaulle met geen enkel woord over de bijdrage van de geallieerden aan de bevrijding. Een bedankje aan het adres van de Amerikanen en de Engelsen kan er niet van af. ?Feitelijk gesproken was het onjuist wat De Gaulle zei?, vertelt Charles Cogan, historicus aan Harvard University in het Amerikaanse Cambridge, die een biografie over De Gaulle schreef. ?De Gaulle had met generaal Eisenhower afgesproken dat de Tweede Franse Pantserdivisie als eerste Parijs zou binnentrekken. Tegelijkertijd kwamen ook Engels-Amerikaanse eenheden vanuit het zuiden de stad binnen. Bovendien was de Franse pantserdivisie niet bij de invasie in Normandi? betrokken geweest.?

Toch koos De Gaulle zijn woorden bewust, denkt Cogan. ?Hij wilde het Franse volk uit zijn malaise halen, het moreel opvijzelen door zijn landgenoten het idee te geven dat de Fransen Parijs hadden bevrijd. Wat natuurlijk ver bezijden de waarheid was.?

De toespraak van De Gaulle vond plaats in een bijzondere context vol emoties, zegt historicus Philippe Oulmont, verbonden aan het Institut Charles de Gaulle in Parijs. ?Het was weliswaar delicaat, maar De Gaulle sprak in Parijs als Fransman tot de Fransen; niet als historicus maar als politicus met bepaalde bedoelingen. De voorlopige regering van Frankrijk was nog niet erkend en De Gaulle moest laten zien dat Frankrijk zich achter hem had geschaard en dat hij het land vertegenwoordigde.?

Veel behoefte om de Amerikanen en Engelsen te bedanken, zal De Gaulle echter niet hebben gevoeld gezien zijn relatie met de Amerikaanse president Franklin Delano Roosevelt, en de Britse premier Winston Churchill. Die was ronduit slecht, zeggen zowel Cogan als Oulmont. ?Vooral die met Churchill werd in de loop van de jaren steeds slechter?, aldus de Amerikaan.

Rechtse avonturier

De eerste ontmoeting tussen De Gaulle en Churchill vindt plaats op 9 juni 1940. De Gaulle is dan drie weken generaal en vier dagen lid van de Franse regering. Premier Paul Reynaud, die niet wil capituleren voor nazi-Duitsland, heeft voor de generaal een speciale opdracht: hij moet de Britten ertoe overhalen hun luchtmacht in te zetten voor de verdediging van Frankrijk. Churchill, die inziet dat Frankrijk niet meer valt te redden, weigert, maar ziet in De Gaulle wel een welkom alternatief voor zijn d?faitistische collega?s. Samen proberen ze de geest van verzet in het leger en de regering levend te houden. Tevergeefs. Op 16 juni draagt Reynaud de macht over aan maarschalk Philippe P?tain, die met Duitsland een wapenstilstand overeenkomt.

Een dag later vliegt De Gaulle naar Londen. Daar erkent Churchill hem als de ?leider van alle vrije Fransen, waar ze zich ook mogen bevinden, die zich bij hem aansluiten ter ondersteuning van de geallieerde zaak.? Op 18 juni verklaart De Gaulle via de BBC-radio dat ?de vlam van het Franse verzet niet mag doven en niet zal doven.? Vrij Frankrijk is geboren.

Op Washington maakt de onbekende generaal geen indruk. Roosevelt beschouwt De Gaulle niet als de offici?le vertegenwoordiger van zijn land. Voor hem is ?de man van 18 juni? slechts een generaal die een verzetsbeweging heeft georganiseerd; geen politicus die door zijn volk is gekozen om het lot van zijn land in handen te nemen. ?De antikoloniale Roosevelt was voor Franse begrippen links geori?nteerd en beschouwde De Gaulle als een rechtse, bijna fascistische avonturier?, zegt Oulmont.

Een prominente Fransman als Alexis L?ger denkt er in die tijd net zo over. In Roosevelt ziet hij ?de garantie voor de democratie van Frankrijk?, zoals hij hem zelf zal toevertrouwen. De opvattingen van L?ger, een van de Franse adviseurs van Roosevelt, hebben de gedachten van de president omtrent De Gaulle behoorlijk ?vergiftigd?, beweert Cogan. Persoonlijke motieven speelden daarbij een voorname rol. ?Op het moment dat De Gaulle in juni 1940 deel ging uitmaken van de regering werd L?ger uit het kabinet verwijderd. Dat heeft hij de generaal altijd persoonlijk kwalijk genomen.?

Syri?

Gebrek aan chemie is een andere oorzaak voor de slechte verstandhouding tussen De Gaulle en Roosevelt, vertelt Cogan. ?De Gaulle had de typische Franse trek om te zeggen wat hij dacht en deed geen moeite om op Roosevelt een goede indruk te maken. De koppige Roosevelt was daar juist erg gevoelig voor. Beiden wilden de eerste viool spelen.?

Ook Oulmont erkent het moeilijke karakter van De Gaulle. ?Hij was net zo arrogant en onverzoenlijk als zijn positie zwak was. De mensen rond De Gaulle vonden dat hij vaak te ver ging, net zoals Churchill voor zijn eigen omgeving onverdraaglijk was. Het waren buitengewone personen met een verschrikkelijk karakter. Maar dat hadden ze nodig om te kunnen doen wat ze hebben gedaan.?

Het kost De Gaulle dan ook weinig moeite om zich met enige regelmaat de toorn van Roosevelt op de hals te halen. Een woede die steeds vaker wordt gedeeld door Churchill, die het machtige Amerika niet van zich wil vervreemden. Al in augustus 1940 verbruit De Gaulle het definitief bij Roosevelt. Nadat de Vrije Fransen de ?Franse? gebieden Tsjaad, Congo en Kameroen hebben veroverd, willen ze de strategisch belangrijke havenstad Dakar bezetten. De Frans-Britse operatie loopt uit op een drama. De hoop dat de Vichy-troepen zullen overlopen naar De Gaulle, blijkt ijdel. De vrije Fransen moeten zich terugtrekken om een burgeroorlog te voorkomen.

Roosevelt haalt daarop de banden met Vichy verder aan. Frankrijk beschikt nog altijd over een redelijke strijdkracht -vooral een sterke marine- en de Amerikaanse president hoopt P?tain te bewegen tot verzet tegen Duitsland. Dat de Franse overheid intussen actief meewerkt aan discriminatie en later de uitroeiing van de Joden, lijkt van minder groot belang.

Ook Churchill volgt een tijdlang die politiek, maar geeft die in het voorjaar van 1941 op als hij inziet dat P?tain geenszins van plan is om de strijd met Duitsland aan te gaan. In die periode heeft hij ook zijn eerste grote aanvaring met De Gaulle.

Pearl Harbour

Wanneer het Vichy-bewind in mei 1941 de luchthavens in het Franse Syri? ter beschikking stelt aan de Duitsers, besluiten de Vrije Fransen en de Engelsen het gebied te veroveren. Nadat de Franse troepen zijn verslagen, laat Churchill weten dat ?Engeland niet in Syri? heeft gevochten om de gaullisten de plaats te laten innemen van Vichy.? Een furieuze De Gaulle ziet hierin een poging van de Britten om de Fransen uit het Midden-Oosten te verjagen.

Kort na de Japanse aanval op Pearl Harbour op 7 december 1941 gaat de grote wens van Churchill in vervulling: de Verenigde Staten -die tot dan toe niets met de oorlog te maken wilden hebben- mengen zich actief in de strijd. De Anglo-Amerikaanse harmonie kent ??n dissonant: het probleem Frankrijk. Churchill zit tussen twee vuren. Enerzijds heeft hij zich loyaal verklaard aan het vrije Frankrijk, anderzijds negeert zijn bondgenoot, die nog steeds vasthoudt aan zijn Vichy-politiek, De Gaulle volledig.

Churchills loyaliteit wordt zwaar op de proef gesteld als De Gaulle in 1942 zonder toestemming van de geallieerden de Franse eilanden Saint-Pierre-et-Miquelon voor de kust van Canada laat bezetten. De Fransen hebben lucht gekregen van het Amerikaanse verzoek aan de Canadezen om de radiozenders op de eilanden te controleren. Die zouden worden gebruikt om aan Duitse onderzee?rs de aanwezigheid van geallieerde schepen door te geven. Het nieuws dat Canada -deel van het Britse imperium- Franse eilanden zal betreden, vormt voor De Gaulle aanleiding om zijn plan waarop hij al langer heeft zitten te broeden, onmiddellijk uit te voeren. De Amerikanen zijn ziedend.

De kloof wordt alleen maar groter als eind 1942 de Britten en Amerikanen buiten medeweten van De Gaulle (Frans) Noord- en West-Afrika binnenvallen. Roosevelt hoopt dat de Franse troepen Vichy zullen laten vallen, als de geallieerden voet op Frans-Afrikaanse bodem hebben gezet. Daarna wil hij een overeenkomst sluiten met de rivaal van De Gaulle, Henri Giraud, een Franse generaal van onbesproken gedrag die uit Duitse gevangenschap is ontsnapt.

Casablanca

De vlieger van Roosevelt gaat niet op. Hoewel de invasie succesvol verloopt, willen de Franse militairen alleen maar de bevelen van Fran?ois Darlan opvolgen. Met deze Vichy-admiraal, die besluit de zijde van de geallieerden te kiezen, sluit Roosevelt na een paar dagen onderhandelen een akkoord. De admiraal wordt daarop tot leider van de Vrije Fransen in Noord-Afrika gebombardeerd. Lang geniet Darlan niet van zijn nieuwe functie. Op 24 december wordt hij in Algiers doodgeschoten door een Franse vrijheidsstrijder. Als zijn opvolger wijst Roosevelt Giraud aan.

Tijdens een topontmoeting in het Marokkaanse Casablanca in januari 1943 probeert Roosevelt, die beseft dat eenheid is geboden, ?de bruidegom? De Gaulle met ?de bruid? Giraud ?in bed te krijgen.? De Gaulle weigert echter naar Afrika te komen. Hij kan het niet opbrengen om op aangeven van een Britse premier naar Frans grondgebied te komen om daar vrede te sluiten met voormalige leden van Vichy – een regime dat hem in 1940 bij verstek ter dood heeft veroordeeld en in Afrika duizenden slachtoffers onder Fransen (en Britten) heeft gemaakt.

Toch gaat De Gaulle uiteindelijk overstag, omdat hij het zich niet kan veroorloven met Churchill en Roosevelt -die hij in Casablanca voor het eerst ontmoet- te breken. De handdruk met Giraud is er echter ??n voor de B?hne. De man met wie De Gaulle wordt gedwongen samen te werken in het Franse Comit? voor Nationale Bevrijding, weet hij al spoedig op een zijspoor te rangeren.

In deze periode bevindt de relatie tussen de drie oorlogsleiders zich op een absoluut dieptepunt. Na terugkeer uit Casablanca verklaart Roosevelt tegenover zijn vrouw: ?Generaal De Gaulle is een soldaat, zeker patriottisch, toegewijd aan zijn land, maar hij is tegelijkertijd politicus en sektari?r en bij hem zijn, denk ik, alle eigenschappen van een dictator aanwezig.? In Londen houdt de Britse geheime dienst De Gaulle -die van Churchill geen toestemming krijgt om Groot-Brittanni? te verlaten- nauwlettend in de gaten.

Tranen

Op 4 juni stelt Churchill De Gaulle op de hoogte van de invasieplannen, waar hij al die tijd buiten is gehouden. Van de Franse generaal wordt vervolgens verwacht dat hij via de radio het Franse volk zal toespreken. De Gaulle is geschokt als hij de tekst die hij moet voorlezen, krijgt voorgeschoteld. Voor het Franse Comit? voor Nationale Bevrijding, dat De Gaulle als voorlopige regering in gedachten heeft, is geen plaats ingeruimd. Roosevelt heeft voor Frankrijk namelijk dezelfde behandeling in petto als voor Duitsland; het land moet onder voorlopig Amerikaans bestuur worden geplaatst.

De Gaulle weigert de tekst voor te lezen en dreigt bovendien de Franse verbindingsofficieren die aan de invasie zullen deelnemen, terug te trekken. In de nacht van 5 op 6 juni, als de eerste paratroepers al op weg zijn naar Frankrijk, heeft Churchill weer daverende ruzie met De Gaulle. De premier wil de ?vijand van Engeland? laten afvoeren, ?desnoods geboeid?, terwijl de Fransman zijn bondgenoot uitmaakt voor ?gangster.?

Na nachtelijk heen-en-weergependel van de adviseurs van beide heren, die zoals gewoonlijk de plooien weer moeten gladstrijken, lijkt De Gaulle op 6 juni toe te geven. Voor de radio trekt De Gaulle zich echter niets aan van zijn opdracht en roept het Franse volk op zich te houden aan de instructies van de Franse regering. Ontroerd door zoveel moed en koppigheid, rollen Churchill de tranen over de wangen.

Onder druk van zijn omgeving geeft de nog steeds gepikeerde Churchill De Gaulle op 14 juni toestemming om naar Frankrijk te vertrekken. Al bij zijn aankomst in Bayeux blijkt dat de generaal in de afgelopen tijd is uitgegroeid tot h?t symbool van het Franse verzet, die geen dictator hoeft te zijn om toch alle Fransen achter zich te krijgen. Eindelijk ziet Roosevelt in dat hij niet meer om De Gaulle heen kan. Politicus als hij is, nodigt hij hem meteen uit in Washington, waar hij met alle ?gards wordt ontvangen.

Terug in Frankrijk wijst De Gaulle onverstoorbaar zijn eigen mensen aan om in de bevrijde gebieden een nieuw lokaal bestuur op te zetten. Uiteindelijk erkennen Roosevelt en Churchill in oktober 1944 het Franse Comit? voor Nationale Bevrijding als tijdelijke regering van Frankrijk en De Gaulle als zijn leider. ?De Franse regering is blij dat ze bij haar naam wordt genoemd?, luidt de korte reactie van De Gaulle.

Modelvolk

In hoeverre de oorlogservaringen van De Gaulle tijdens zijn latere presidentschap (1958-1969) een rol hebben gespeeld en nog altijd doorwerken, is moeilijk te zeggen. Feit is wel dat De Gaulle de Angelsaksen regelmatig heeft dwarsgezeten. In 1966 trok hij de Franse troepen terug uit de militaire structuur van de NAVO. Een jaar later sprak hij voor de tweede keer zijn veto uit over het Britse lidmaatschap -?het Amerikaanse paard van Troje? – van de Europese Gemeenschap. Verder liet de president weinig gelegenheden onbenut om zijn kritiek op Washington te spuien, bijvoorbeeld in de Vietnamoorlog.

?De Gaulle heeft een blijvend effect op de Frans-Amerikaanse relatie gehad?, vindt Cogan. ?Die is sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog nooit meer echt goed geweest. Het Franse volk zag de Amerikaanse afwijzing van De Gaulle als een afwijzing van Frankrijk.?

Oulmont wil niet beweren dat er sinds 1945 weinig is verbeterd. Er is volgens hem echter sprake van historische en culturele verschillen. ?Enerzijds is er de Frans-Amerikaanse broederschap die teruggaat tot de Amerikaanse onafhankelijkheid in de 18e eeuw. Anderzijds is er sprake van irritatie tussen twee landen, die allebei een eigen messiaanse boodschap hebben. Beide zien zich als het modelvolk, als drager van universele waarden. Een van de verschillen is dat het Franse messianisme absoluut niet religieus is, terwijl dat in de VS juist een belangrijke rol speelt.?

Door Dick Tromp
Bron Reformatorisch Dagblad

Gepost op

Poolse parlement eist extra Duitse herstelbetalingen

De Sejm eist daarom extra herstelbetalingen.

Polen heeft noch voor de enorme schade, noch voor de immateri?le verliezen die het land heeft geleden als gevolg van de Duitse agressie, bezetting, genocide en het verlies van onafhankelijkheid, genoeg geld gekregen, luidde de verklaring. De regering van premier Marek Belka kreeg de opdracht mee om de precieze schade te berekenen en de kwestie onmiddellijk in Berlijn ter sprake te brengen.

De parlementsleden benadrukten verder dat er geen sprake kan zijn van een financi?le vergoeding aan het adres de Heimatvertriebenen en hun erfgenamen. Deze Duitse ?verdrevenen? werden aan het einde van de oorlog gedwongen hun -door Polen geannexeerde- geboortegrond te verlaten en hun bezittingen achter te laten.

De resolutie werd met 328 tegen 0 stemmen aangenomen. Slechts ??n parlementslid onthield zich van stem. Toch was de eensgezindheid niet zo groot als de uitslag van de stemming doet vermoeden. Honderddertig parlementsleden lieten hun zetel tijdens de zitting leeg. Daarmee gaven ze in zekere zin gevolg aan de oproep van de Poolse president Alexander Kwasniewski om niet voor de ?contraproductieve? resolutie te stemmen.

Het besluit van de Sejm komt niet uit de lucht vallen. Het is een reactie op een eerder geuit voornemen van belangenverenigingen van Heimatvertriebenen, om dit najaar individuele claims tot schadevergoeding in te dienen bij Poolse rechtbanken en het Europese Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg. Daarvoor is zelfs een speciale organisatie in het leven geroepen, de ?Preu?ische Treuhand?.

Het initiatief van de Vertriebenen is de Polen -voor wie de oorlog nog altijd een uiterst gevoelig thema is- flink in het verkeerde keelgat geschoten. Zij vinden het ongepast dat Duitsers met schadeclaims durven te komen, terwijl in de oorlog 6 miljoen Polen -onder wie 3 miljoen Joden- hun leven verloren en talrijke steden -waaronder de hoofdstad Warschau- en de complete Poolse industrie werden verwoest. De Duitsers zijn eropuit de rol van dader en slachtoffer om te draaien, vinden veel Polen. Dat zou ook de opzet zijn achter het plan om in Berlijn een Centrum voor Verdrijvingen op te richten – waarmee de vertroebeling van de Duits-Poolse verhouding vorig jaar begon.

De resolutie van de Sejm moet dan ook eerder worden gezien als een afwijzing van Duitse claims tot schadeloosstelling dan een serieuze poging om werkelijk extra herstelbetalingen in de wacht te slepen. Zonder de eisen van de Treuhand zou het parlementsbesluit er hoogstwaarschijnlijk nooit zijn gekomen. ?Als het om compensatie gaat, zal Polen Duitsland altijd eenvoudig overtroeven, zei de vroegere president Lech Walesa. ?Waarom zijn ze dan begonnen??

Intussen heeft de regering in Warschau de oproep van het parlement naast zich neergelegd. ?De kwestie van de Duits-Poolse aanspraken is voor eens en voor altijd afgesloten?, verklaarde de Poolse premier Belka dinsdag. Wel nam hij de Sejm in bescherming door te stellen dat de beslissing van het parlement het gevolg was van ?voor ons absoluut onbegrijpelijke eisen van Duitse burgers? aan het adres van Polen.

Ook president Kwasniewski nam afstand van de omstreden resolutie ondanks zijn ergernis over de eisen van Vertriebenen tot schadevergoeding. Natuurlijk kun je de ?claimspiraal? eeuwig verder draaien, zei het staatshoofd. ?Maar waarheen moet dat leiden? Als we deze compensatierekeningen zouden opstellen, zouden we het verenigde Europa inderdaad verwoesten.?

De opstelling van de Poolse premier en president biedt Berlijn de ruimte om deze nieuwe rel in de kiem te smoren. Tot nu toe zitten de regeringen in beide landen steeds op ??n lijn. Tijdens de 60-jarige herdenking van de opstand van Warschau in augustus verklaarde de Duitse bondskanselier nog, dat geen serieus te nemen politieke groepering in Duitsland de eisen van de Duitsers aan de Polen ondersteunt. Bovendien weet men heel goed, wie de oorlog is begonnen, aldus Gerhard Schr?der.

De bal ligt in Berlijn. De individuele eisen tot schadevergoeding kunnen moeilijk worden tegengehouden, maar de regering zal nog duidelijker dan voorheen afstand moeten nemen van de eisen van de Vertriebenen om de situatie niet verder te laten escaleren. Hetzelfde geldt voor het Duitse parlement.

Voor de Poolse premier is de speelruimte beperkt. Volgend jaar vinden in Polen parlementsverkiezingen plaats en alle partijen -inclusief zijn eigen sociaal-democraten- presenteren zich als voorvechters van Polens nationale belangen. Eerst moet Belka echter een nieuwe motie van wantrouwen zien te overleven. Belka kan het zich dus niet veroorloven de Sejm vaker voor het hoofd te stoten.

Door Dick Tromp
Bron Reformatorisch Dagblad