Geplaatst op

Overlevenden schetsen gruwelen Duitse concentratiekampen.

De SOE was opgericht in 1940 om het verzet tegen de nazi’s in de door Duitsland veroverde gebieden te organiseren. De organisatie stond onder toezicht van de regering in Londen.

De getuigenissen van de overlevenden van de concentratiekampen zijn opgetekend door Britse legerofficieren die direct na de oorlog bewijzen voor door de nazi’s gepleegde oorlogsmisdaden verzamelden. De Australische krant de Sydney Morning Herald citeerde vrijdag uit de documenten en gaf onder meer het relaas van een overlevende uit het concentratiekamp Dachau bij München weer. De overlevende stelde in zijn getuigenis dat hij tussen oktober 1943 en april 1945 elke week drie of vier treinen zag arriveren, waarin ‘wandelende skeletten’ zaten. Volgens de overlevende werden er gemiddeld 1200 mensen per trein vervoerd. Hij herinnerde zich dat de gevangenen op de trein een keer zulke zware ontberingen moesten doorstaan, dat slechts 181 mensen de reis overleefden.

Verder stelde de overlevende van Dachau dat sprake was van kannibalisme in de treinen. ,,Ik was zo geschokt dat ik de gevangenen vroeg hoe het was om mensenvlees te eten”, aldus de Sydney Morning Herald op basis van de documenten van de SOE. ,,Ik kreeg te horen dat ik hetzelfde zou doen als ik veertien dagen zonder eten of drinken in een trein had gezeten.”

Een andere getuige van de gebeurtenissen in Dachau, kanunnik Johann Neuhausler van de katholieke kathedraal in München, deed tegenover de Britse officieren verslag van medische experimenten in het concentratiekamp. Hij stelde dat er zeker dertig geestelijken omkwamen nadat ze waren geïnfecteerd met malaria.

Bij een ander experiment werd een gevangene bijna doodgevroren. Daarna legden de nazi’s het slachtoffer in een bed met twee vrouwen omdat ze wilden weten hoe lang het zou duren voordat de man voldoende was opgewarmd om gemeenschap te hebben.

Volgens Neuhausler was dokter Rascher uit München verantwoordelijk voor het uitvoeren van een groot aantal experimenten in Dachau. Een andere overlevende van het kamp zei dat leden van de SS Rascher aan het einde van de oorlog doodschoten omdat hij te veel wist van de gruwelen in de concentratiekampen.

Geplaatst op

De smaak van het Bevrijdingsbrood

Meer dan een halve eeuw na Operation Manna – zoals de voedseldroppings heetten – spreken veel mensen die het wittebrood destijds aten, nog lyrisch over de smaak ervan. Het brood was zacht, mals en wat zoetig. Op de vraag aan mensen op leeftijd wat het lekkerste was dat ze ooit aten, antwoorden ze vaak: ,,Dat was het brood dat we kregen van de Geallieerden”. Overigens is het een misverstand dat er vlak voor de Bevrijding broden werden gedropt. Nog steeds beweren mensen dat ze hebben gezien hoe het ‘Zweedse wittebrood’ aan parachutes werd afgeworpen. Dat waren echter zakken Canadese en Amerikaanse tarwe die werden afgeworpen door vliegtuigen. De bakkers bakten daarvan het witte tarwebrood. Het Zweedse wittebrood, dat eerder per schip werd aangevoerd, had in het begin van 1945 al voor enige verlichting gezorgd.

Hans Onderwater, schrijver van ruim tien boeken over de voedseldroppings en de Tweede Wereldoorlog, noteerde uit de mond van mensen die de operatie hadden meegemaakt, veelvuldig uitspraken over de smaak. ,,Die week kregen we ook het eerste wittebrood van het meel dat de eerste of tweede dag gedropt was. Het was zo heerlijk. We sneden het in heel kleine stukjes en kauwden heel langzaam”, zo luidt een van de notities.Volgens smaakdeskundige dr.ir. Bob Cramwinckel is het wel degelijk mogelijk dat mensen zich de smaak van ruim vijftig jaar geleden herinneren. ,,Nee, dat is geen kwestie van idealiseren. Het komt niet alleen maar door de plezierige associatie met de Bevrijding. We zijn heel goed in staat om smaken te onthouden. Ook bij geuren werkt dat. Bijvoorbeeld de geur van je lagere school. Je kunt soms iets ruiken dat die herinnering ineens bij je wakker maakt. Ik kan mij voorstellen dat het verse brood dat na de lange periode van honger werd gegeten, een onvergetelijke indruk maakte. Zeker als het om mooi spierwit, mals en wat zoetig wittebrood gaat. Het mondgevoel speelt dus ook een rol. Want zacht en wat zoetig associeer je met verwennerij”, legt Cramwinckel uit.

Het witte tarwebrood dat de vaderlandse bakkers deze week verkopen, heet Bevrijdingsbrood. Het wordt gebakken naar een speciaal recept. Roomboter en suiker zijn twee belangrijke ingrediënten. Het brood wordt afgewerkt met een in roggebloem gestrooide afbeelding van een historisch vliegtuig. Er zijn 2700 bakkers benaderd om aan de actie deel te nemen.

Geplaatst op

Leusdenaar ontvangt onderscheiding Yad Vashem

In 1943 woonde het gezin Van Dijk (met zeven kinderen, van wie de oudste zes was) op een boerderij in Achterveld. Vanaf april 1943 hield het echtpaar Cor Post en Arie van Hoog verborgen voor de Duitsers. De jonge mannen wisten zo aan een Duits kamp te ontsnappen.

De onderduikers sliepen in een speciale schuilplaats in de hooimijt. Niemand wist waar de toegang was, zelfs de kinderen niet. Overdag hielpen de onderduikers Van Dijk op de boerderij.

Vanaf juli van hetzelfde jaar bood het gezin ook onderdak aan de jood Jacob Weissmann. Omdat zijn valse identiteitsbewijs de naam Jan Peters vermeldde, werd hij door de familie ‘Ome Jan’ genoemd.

Ondanks de geboorte van hun achtste kind nam de familie Van Dijk in 1944 nog een onderduiker in huis, de Britse parachutist Robert Peatling. Hij ontsnapte daardoor aan Duitse krijgsgevangenschap. Peatling werd ‘Ome Kees’ genoemd. De kinderen kregen te horen dat hij uit Limburg kwam waar ,,een heel ander dialect” werd gesproken. Hij zal bij de uitreikingsplechtigheid aanwezig zijn.

De onderscheiding wordt uitgereikt door Noam Ben-Zvi, attach? van het Israëlische ministerie van Defensie. Jacob en Jans van Dijk zijn eerder al onderscheiden met het Verzetsherdenkingskruis en het Britse Tedder certificaat van verdienste. (24 januari 2002)

Geplaatst op

Recordaantal veteranen bij herdenking in Wageningen

Aan de jaarlijkse herdenking in Wageningen doen sinds 1995 niet alleen veteranen en verzetsmensen uit de Tweede Wereldoorlog mee, maar ook anderen die ooit betrokken zijn geweest bij Nederlandse militaire acties. Het aantal deelnemers aan de bijeenkomst groeit elk jaar.

Prins Bernhard neemt traditiegetrouw het defil? af. De 92-jarige prins heeft wel eens gezegd dat de bijeenkomst in Wageningen voor hem elk jaar een hoogtepunt is dat hij niet wil missen. Bernhard legt ook een krans bij het Bevrijdingsmonument in Wageningen.