HOME

 

DWANGARBEIDERS NEDERLAND - WO II
 
Van Riga tot Rheinfelden
 
door
Karel Volder
 
 
 

Gedwongen tewerkgesteld. Ruim 500.000 jonge Nederlanders tussen RIGA en RHEINFELDEN, tussen WENEN en BREMEN. Zelfs aan het LADOGAMEER in Rusland waren ze.

 
Met welke maatregelen waren ze gedwongen? Welke hulp hebben de Duitsers in 1940-1945 in Nederland gekregen? In hoeverre was dat coöperatie of zelfs collaboratie?
Wat hebben de kerken betekend, vóór het vertrek en later, op de werkplek?
Hoe verging het de tewerkstelden in Duitsland, Oostenrijk, Polen en Rusland? De slechte omstandigheden in de Lagers. Wat voor werk deden ze? Duizenden werden gestraft en kwamen in de gevangenis of in Arbeitserziehungslagers.
Het regende bommen op steden, fabrieken en Lagers. Velen vluchtten uit hun ellende, maar de meesten werden gegrepen. Na opsporing werden ze zo gestraft, dat ze geen tweede maal zouden proberen. Nog voor deze Nederlandse dwangarbeiders in 1945 konden terugkeren, stierven al 30.000 aan gene zijde van de grens. Vele duizenden stierven na terugkeer of bleken ongeneeslijk ziek of invalide. Hun aantallen zijn nooit in Nederland geregistreerd.
En ná de terugkeer? Zij hadden immers gewerkt voor de vijand? Zo werden ze dan ook behandeld. Over de grove dwang werk niet gesproken. Wel veel vermaningen, weinig hulp. Hun basisopleiding hadden ze gemist, daarom konden ze moeilijk een baan vinden. Eindelijk, na ruim 50 jaar, komt er een minieme erkenning. Een klein monument voor deze grootste groep oorlogsslachtoffers. Inmiddels is meer dan de helft nu gestorven.

 

 
Met medewerking van vele ex-tewerkgestelden verzamelde de auteur, Karel Volder, een indukwekkende hoeveelheid gegevens en verwerkte deze in een boeiend en verbijsterend boek over Nederlanders die gedwonegn werden om voor de vijand te werken. In Volders boek komt uitvoerig aan de orde hoe het hen verging. Van Ria tot Rheinfelden is een waardevol historisch document, gebaseerd op feiten en cijfers, met de persoonlijke belevenissen van 160 ex-dwangarbeiders. Het zijn met name deze persoonlijke bijdragen die het verhaal van deze "vergeten groep" bij de lezer doet leven. Het boek is in een heldere taal geschreven en rijk geïllustreerd met vele foto's, kaartjes en afbeeldingen van authentieke documenten. Er is een lijst opgenomen van geraadpleegde literatuur en bronnen.
Karel Volder
Auteur turend over de Elbe bij Schönebeck
Van Riga tot Rheinfelden is een boek over erbarmelijke omstandigheden in werkkampen, onmenselijke werktijden, bombardementen en bovenal angst.

De auteur liet het niet bij deze omschrijving, maar zocht ook antwoord op de vraag hoe het zover kon komen. Wat was de rol van Sociale Zaken, arbeidsbureaus, werkgevers, de Nederlandse Spoorwegen en de politie? Wat deden ze en wat deden ze niet

 
En welke rol speelde de kerken?
 
Tenslotte is er aandacht voor de als bijzonder pijnlijk ervaren houding van overheid, kerken en medeburgers bij de terugkeer van de gedeporteerden. Een houding die hun het gevoel gaf vreemdeling te zijn in hun eigen vaderland. Dit boek geeft de nabestaanden eindelijk duidelijkheid wat voor afschuwelijke zaken de dwangarbeiders hebben meegemaakt. Hun levens zijn immers getekend door die vreselijke periode, die niemand kan vergeten en heeft derhalve ook consequenties gehad voor hun familie en vrienden.
 
Van Riga tot Rheinfelden is geschreven om een breed publiek kennis te laten nemen van hetgeen de tewerkgestelden meemaakten. Het is ook een boek van en voor de slachtoffers en werpt licht op gebeurtenissen, die (te) lang in het donker moesten blijven.
 
 
 

 VAN RIGA TOT RHEINFELDEN

auteur: Karel Volder
ISBN 90 5366 066 6
940 pagina's
geillustreerd z/w
genaaid gebonden, stofomslag full colour
prijs Hfl. 69,90
verkrijgbaar bij de erkende boekhhandel
en de Stadsboekwinkel Amsterdam
 
Voor verdere informatie:
Stadsuitgeverij Amsterdam
Karin Otten
Postbus 20213
1000 HE Amsterdam
tel. 020 - 55 11 846
fax 020 - 55 11 711